مارکت میکر به معاملهگران یا نهادهای مالی مثل بانک مرکزی، بانکها و شرکتهای تجاری بزرگ گفته میشود که با حجم سرمایه عظیم، تاثیر چشمگیری بر روند بازار دارند. افرادی که تحت عنوان مارکت میکر شناخته میشوند، بازیگران اصلی بازار هستند که با حجم سرمایه بالا، ابزارهای معاملاتی پیشرفته و اطلاعات دقیق، روند بازار را به دلخواه خود تغییر میدهند.
بازارسازها از طریق ترکیب دادههای عمق بازار، ساختار سفارشهای معلق، موقعیتهای باز نهادی و رفتار نقدینگی، سناریوهای حرکتی قیمت را تدوین و سپس با اعمال فشار هدفمند بر نقاط تمرکز سفارشها، نواحی نقدینگی و خوشههای حد ضرر، توزیع سفارشها را در سطوح مطلوب خود ساماندهی مینمایند.
نقش مارکت میکر در ساختار واقعی بازار فارکس
ساختار واقعی بازار فارکس یک شبکه غیرمتمرکز از بانکهای بزرگ، موسسات مالی، صندوقهای پوشش ریسک (Hedge Funds)، تامین کنندگان نقدینگی (Liquidity Providers) و بازارسازها (Market Makers) تشکیل می شود که هر کدام نقش مستقیم و فعال در شکل دهی جریان قیمت ایفا میکنند.
این ساختار پویا از طریق ارتباط مستمر میان بازیگران نهادی، امکان توزیع سفارشها، انتقال ریسک و شکل گیری قیمت در سطح بین بانکی را فراهم ساخته و مسیر حرکت سرمایه را در تمام لایه های بازار هماهنگ میکند.
بازارسازها در هسته این شبکه فعالیت کرده و با تجمیع سفارشهای ورودی از منابع متنوع شامل بانکهای درجه یک، میزهای معاملاتی نهادی، پلتفرمهای ECN و جریان سفارش مشتریان سازمانی، قیمت های مرجع بازار را به صورت لحظهای تولید و تنظیم میکنند.
این فرآیند بر پایه تحلیل عمق بازار، توازن عرضه و تقاضا، ساختار سفارشهای معلق و مدیریت هم زمان ریسک پرتفوی معاملاتی انجام میشود و نتیجه آن شکل گیری قیمتی است که در تمام پلتفرمهای معاملاتی مانند MetaTrader، cTrader و TradingView بازتاب پیدا میکند.
فرآیند کار مارکت میکرها
بازارسازها (Market Makers) هسته اصلی فرآیند کشف قیمت در بازار فارکس را شکل میدهند و با پردازش هم زمان دادههای نقدینگی، رفتار سفارشها و توازن عرضه و تقاضا، ساختار قیمتی بازار را در هر لحظه به صورت زیر تنظیم مینمایند:
- تنظیم قیمتهای پیشنهادی خریدو فروشبر اساس عمق سفارشهاو جریان سفارشات؛
- مدیریت ریسک عدم تعادل سفارشها از طریق پوشش ریسکدر بازار بین بانکی؛
- جذب نوسانات کوتاهمدت ناشی از عدم توازن عرضه و تقاضا در لایه نقدینگی؛
- امکان اجرای سریع سفارشهای بزرگ بدون ایجاد فروپاشی در ساختار قیمت.
در نتیجه این سازوکار، قیمتهایی که معاملهگر خرد در محیط معاملاتی مشاهده میکند، بازتاب مستقیم تصمیمات لحظهای، الگوریتمهای قیمت گذاری و سیاستهای مدیریت ریسک بازارسازها در شبکه جهانی نقدینگی فارکس است.
مزایا و معایب مارکت میکرها برای بازار فارکس
بازارسازها (Market Makers) با ایفای نقش محوری در تامین نقدینگی و معماری رفتار قیمت، تاثیر عمیقی بر تمام لایههای بازار فارکس اعمال میکنند و حضور آنها مسیر اجرای معاملات، توزیع ریسک و فرآیند کشف قیمت را در سطح بین بانکی شکل میدهد.
این ساختار همزمان مجموعهای از مزایا و محدودیتهای عملیاتی را به صورت زیر در اختیار معاملهگران قرار میدهد:
مزایا | معایب |
تامین پیوسته نقدینگی | دستکاری ساختار کوتاهمدت قیمت |
کاهش لغزش قیمت | ایجاد تله های نقدینگی |
تثبیت ساختار قیمت | عدم شفافیت تصمیمات اجرایی |
امکان اجرای سفارش های سنگین | افزایش پیچیدگی رفتار قیمت |
شکل دهی کارآمد فرآیند کشف قیمت | برتری اطلاعاتی نهادی |
تفاوت بنیادین مارکت میکر با بروکر مارکت میکر
تفاوت بنیادین میان بازارسازو بروکر مارکت میکراز ماهیت نقش، سطح نفوذ در بازار، مدل درآمدی و جایگاه در زنجیره نقدینگی سرچشمه میگیرد و درک این تمایز برای تحلیل ساختار واقعی بازار فارکس به صورت زیر اهمیت حیاتی دارد:
مولفه مقایسه | بازارساز | بروکر مارکت میکر |
جایگاه در ساختار بازار | بازیگر نهادی در لایه کلان شبکه نقدینگی بین بانکی | مجری معاملات در لایه خرده فروشی بازار |
نقش اصلی | معماری قیمت، کشف قیمت و مدیریت ریسک سیستماتیک | مدیریت اجرای سفارش معامله گران خرد |
تاثیر بر رفتار قیمت | تاثیر مستقیم و ساختاری بر روند قیمت در تمام تایم فریمها | تاثیر غیرمستقیم و محدود به سطح اجرای سفارش |
منبع قیمت گذاری | تولید قیمت بر اساس جریان سفارش نهادی و نقدینگی بین بانکی | دریافت و توزیع قیمت از تامین کنندگان نقدینگی یا میزهای معاملاتی |
سرمایه عملیاتی | بسیار بزرگ و در سطح بانکها و موسسات مالی جهانی | محدودتر و وابسته به مدل کسب و کار بروکر |
دسترسی به بازار بین بانکی | دسترسی مستقیم به بانکهای درجه یک و تامین کنندگان نقدینگی | دسترسی غیرمستقیم از طریق قراردادهای تامین نقدینگی |
مدیریت ریسک | مدیریت عدم تعادل سفارشها با پوشش ریسک (Hedging) در بازار بین بانکی | مدیریت ریسک موقعیتهای مشتریان در سطح داخلی بروکر |
طرف مقابل معامله | به ندرت طرف مقابل مستقیم معاملهگر خرد | در بسیاری موارد طرف مقابل مستقیم معاملهگر خرد |
شفافیت مدل اجرایی | فرآیندها و الگوریتمهای قیمت گذاری محرمانه و نهادی | مدل اجرایی شفافتر و قابل مشاهده در قراردادهای مشتری |
میزان نفوذ در بازار | بسیار بالا و تعیین کننده ساختار حرکت بازار | محدود به چارچوب تعامل با معامله گرانخرد |
هدف اقتصادی | تثبیت جریان نقدینگی و مدیریت ریسک کلان سیستم مالی | کسب درآمد از اسپرد، کمیسیون و مدیریت موقعیت مشتری |
تنظیم ساختار کوتاهمدت قیمت توسط بازارسازها
بازارسازها با تنظیم پیوسته قیمتهای پیشنهادی خرید (Bid) و فروش (Ask) بر اساس عمق سفارشها، جریان سفارشاتو وضعیت نقدینگی بین بانکی، مسیر حرکت سرمایه را در تایم فریمهای مختلف هدایت میکنند.
این فرآیند باعث میشود رفتار قیمت از واکنش ساده به عرضه و تقاضا فراتر رود و به یک سازوکار مهندسی شده تبدیل شود که در آن آزادسازی نقدینگی، انتقال ریسک و شکل دهی فازهای انباشت و توزیع با دقت بالا انجام میگیرد.
جذب نوسانات و پایداری ساختار بازار توسط مارکت میکرها
از منظر عملیاتی، بازارسازها نوسانات کوتاه مدت ناشی از عدم تعادل سفارشها را در لایه نقدینگی جذب میکنند، شوکهای حجمی ناشی از ورود سفارشهای سنگین را خنثی میسازند و امکان اجرای معاملات بزرگ را بدون فروپاشی ساختار قیمت فراهم مینمایند.
این عملکرد، ثبات رفتاری بازار را حفظ میکند و مانع از شکل گیری حرکات قیمتی بی نظم و مخرب میشود.
منشا الگوهای رفتاری قیمت در منطق بازارسازها
الگوهای رفتاری قیمت مانند شکار نقدینگی (Liquidity Sweep)، جارو کردن حد ضررها (Stop Hunt)، ایجاد نواحی عدم تعادل (Imbalance Zones) و شکل گیری نقاط بازگشت ساختاری، مستقیما از منطق اجرایی بازارسازها سرچشمه میگیرد.
علاقهمندان به استفاده از آموزش مارکت میکر در بازارهای مالی از ویدئوی آموزشی کانال “One Minute Economics” در یوتوب استفاده نمایند:
به همین دلیل، رویکردهای تحلیلی پیشرفته مانند مفاهیم پول هوشمند (Smart Money Concepts) و سبک معاملاتی آی سی تی (ICT) رفتار قیمت را به عنوان بازتاب تصمیمات هماهنگ بازارسازها در شبکه نقدینگی جهانی فارکس تفسیر میکنند.
بازیگران بازار فارکس چه کسانی هستند؟
از بانکهای مرکزی تا معاملهگران خرد با سرمایه اندک، هر فرد تأثیرگذار در بازار به نوعی بازیگر آن محسوب میشود. بازیگران بازار فارکس:
- بانکهای مرکزی؛
- تامینکنندگان نقدینگی؛
- شرکتهای تجاری بزرگ؛
- سفته بازان (هج فاندها و معاملهگران شخصی).
بانکهای مرکزی
بانکهای مرکزی با تعیین سیاست پولی و سطح نقدینگی، تاثیر چشمگیری بر نوسانات جفت ارزها دارند. برای مثال، سیاست پولی انقباضی مثل افزایش نرخ بهره، با کاهش سطح نقدینگی منجر به تقویت ارز میشود و معاملهگران با شناسایی تفاوت سیاست پولی میان دو اقتصاد، به معامله جفت ارز مربوطه اقدام میکنند.
اما بانکهای مرکزی فقط با اجرای سیاست پولی بر بازار تاثیر نمیگذارند؛ گاها بانکهای مرکزی بهصورت شفاهی یا پولی، عمدا روند بازار را همجهت با اهداف خود تغییر میدهند.
مثالی از تاثیر بانک مرکزی در فارکس
برای نمونه، بانک مرکزی سوئیس (Swiss National Bank) برای جلوگیری از تقویت شدید فرانک و تشدید ریسک های رکودی و کاهش تورم، به صورت علنی سیگنال مداخله پولی در بازار صادر کرد و هم زمان با اجرای سیاست کاهش نرخ بهره، انتظارات بازیگران نهادی را به سمت تضعیف ساختار یافته فرانک هدایت نمود.
این رویکرد ترکیبی باعث شد جریان سرمایه، موقعیتهای سفته بازانه و رفتار نقدینگی در بازار بین بانکی به سرعت هم راستا با هدف سیاست گذار تنظیم شود و فرانک مطابق با استراتژی کلان بانک مرکزی تضعیف گردد.
این نمونه به روشنی نشان میدهد که بازیگران کلان مانند بانکهای مرکزی در نقش بازارساز نهادیبا استفاده از ابزارهای سیاست پولی، ارتباطات راهبردی و مدیریت انتظارات، نه تنها مسیر نرخ ارز را تغییر میدهند، بلکه معماری کامل رفتار قیمت را در مقیاس جهانی بازطراحی میکنند.
بانکهای بزرگ و تامینکنندگان نقدینگی
بانکهای بزرگ و تامینکنندگان نقدینگی (Liquidity Providers)، مارکت میکرهایی هستند که تحت فعالیتی به عنوان بازارسازی، نسبت به خرید و فروش ارز اقدام میکنند. فعالیت بانکها (جهت سفارشات آنها) در گزارشات COT قابل مشاهده است.
تداوم معاملات با حجم بالا، منجر شده تا آنها درآمد کلانی از اسپرد (تفاوت قیمت Bid و Ask) داشته باشند. بانکها و تامینکنندگان نقدینگی، با ارائه قیمت پیشنهادی خرید و فروش (Bid و Ask)، اصطلاحا مارکت میکینگ (بازارسازی) کرده و بر نوسانات کوتاهمدت بازار تاثیر میگذارند.
تامینکنندگان نقدینگی الکترونیکی (ELPs)
تامینکنندگان نقدینگی الکترونیکی، نهادهایی هستند که با استفاده از هوش مصنوعی و الگوریتم های معاملاتی پیچیده، نقدینگی را به بازارهای مالی تزریق میکنند.
این دسته از تامینکنندگان نقدینگی، از الگوریتمهای خودکار برای اجرای سفارشات در بازار استفاده میکنند؛ این الگوریتمها بهطور مداوم قیمتها را اسکن کرده و بر اساس شرایط بازار، سفارشات خرید و فروش را ثبت میکنند. روشهای کسب درآمد تامینکنندگان نقدینگی الکترونیکی:
- اسپرد: اختلاف قیمت خرید و فروش؛
- آربیتراژ بین بازارها و بروکرهای مختلف: کسب سود از تفاوت قیمت یک دارایی در بروکرهای مختلف؛
- دریافت کارمزد بازارسازی از بروکرهای مختلف.
شرکتهای تجاری بزرگ
تراکنشهای شرکتهای تجاری بزرگ تغییر در نرخ ارز را رقم میزند. به عنوان مثال، شرکت آمریکایی اپل برای خرید مواد اولیه از چین، نیاز دارد تا دلار را به یوان تبدیل کند. در این معامله، دلار فروخته شده و یوان خریداری میشود؛ بدین ترتیب، ارزش دلار دربرابر یوان، کاهش مییابد.
همچنین شرکتها با عملیات هجینگ (Hedging)، اطمینان حاصل میکنند که نوسانات نرخ ارز تاثیری در سودآوری آنها نداشته باشد. عملیات هجینگ در شرکتهای تجاری به صورت زیر است:
- بستن قرارداد فوروارد؛
- قرارداد آپشن؛
- خرید یا فروش در بازار اسپات؛
- معاملات آتی.
معرفی اندیکاتور مدل مارکت میکر
اندیکاتور Market Maker Model (MMXM) یکی از ابزارهای تحلیلی پیشرفته برای معاملهگران حرفهای بازارهای مالی محسوب میشود که با تمرکز بر منطق اجرایی بازارسازها، ساختار حرکتی قیمت و جریان نقدینگی طراحی شده است. این اندیکاتور به معاملهگران کمک میکند تا رفتار واقعی قیمت را فراتر از نوسانات سطحی بازار درک کنند.
هسته عملکرد "MMXM" بر مبنای تحلیل رفتار "Buyers" و "Sellers"، شناسایی نواحی نقدینگی و تشخیص تغییرات ساختاری بازار بنا شده است. اندیکاتور، با ترکیب مفاهیم مهم پول هوشمند و الگوهایی مانند "FVG"، "CHoCH" و "CISD" را به صورت دقیق روی نمودار ترسیم میکند.
پس از وقوع "CHoCH" و بازگشت قیمت به محدوده "FVG"، در صورت تطابق شرایط ساختاری، اندیکاتور سیگنالهای ورود را به شکل بصری ساده و قابل فهم نمایش میدهد.
همچنین در مواقعی که قیمت با عبور از سطوح مشخص اقدام به جمعآوری نقدینگی میکند، نواحی مهم با پیکان بنفش علامتگذاری شده که نشاندهنده تغییر رفتار بازیگران اصلی بازار است.
در سناریوی صعودی، اندیکاتور ابتدا یک "FVG" صعودی را در تای مفریم بالاتر شناسایی میکند. پس از ورود قیمت به این محدوده و وقوع "CISD"، فرآیند شکار نقدینگی انجام شده و با بستهشدن کندل تاییدی، موقعیت مناسب خرید به معاملهگر معرفی میشود.
در سناریوی نزولی نیز پس از شکلگیری "FVG" نزولی و وقوع یک "CHoCH" معتبر، بازگشت قیمت به این ناحیه زمینه صدور سیگنال فروش را فراهم میسازد. ساختار تنظیمات اندیکاتور انعطافپذیر بوده و شامل قابلیتهایی مانند نمایش نواحی تایم فریم بالاتر، مدیریت رنگبندی نمودار، و نمایش همزمان شکستها است.
سفتهبازان (معاملهگران شخصی)
این دسته حدود 90% از حجم معاملات را تشکیل میدهند و تاثیر چشمگیری بر نوسانات بازار دارند؛ هدف آنها هجینگ یا معاملات تجاری نیست. این معاملهگران با استفاده از تحلیلهای فردی خود، ساختار حرکتی بازار را شناسایی کرده و جریان سرمایه را در راستای کسب بازدهی تنظیم مینمایند.
در نتیجه، رفتار جمعی آنها به یکی از مولفههای مهم در شکلگیری نوسانات کوتاهمدت و چرخههای رفتاری قیمت در بازار فارکس تبدیل میشود.
هج فاندها
هج فاندها مارکت میکر فارکس هستند و تحت عنوان " پول هوشمند " شناخته میشوند؛ این دسته با حجم سرمایه بسیار بالا، ابزارهای الگوریتمی و تحلیلهای فنی پیشرفته، تعیینکننده روند بازار در کوتاهمدت هستند؛ جهت سفارشات این دسته را میتوان از گزارشات COT در سایت Tradingster رصد کرد.
برای اطلاعات بیشتر از مارکت میکرها در بازارهای مالی میتوانید از مقاله آموزش مارکت میکر در سایت solutionshub.epam.com نیز استفاده نمایید.
استراتژی مارکت میکر
استراتژیمارکت میکر بر پایه درک رفتار بازارسازها و نحوه توزیع نقدینگی در ساختار بازار شکل میگیرد. این رویکرد با تمرکز بر الگوهایی مانند "Liquidity Sweep "، "Stop Hunt " و "Imbalance Zones"، منطق واقعی حرکات قیمت را شناسایی میکند.
در این استراتژی، حرکت قیمت نه بر اساس اندیکاتورها، بلکه بهعنوان بازتاب تصمیمات هماهنگ بازیگران بزرگ تفسیر میشود. همراستاسازی معاملات با جریان نقدینگی کلان، هسته اصلی تصمیمگیری در سبک مارکت میکر محسوب میشود. درک این ساختار، شناسایی دقیق نقاط ورود و خروج را در شرایط مختلف بازار ممکن میسازد.
تاثیر معاملهگران خرد در ساختار نقدینگی
معاملهگران خرد با استفاده از تحلیل فاندامنتال، تحلیل تکنیکال، تحلیل احساساتو داده های کلان اقتصادی، جهت های غالب بازار را شناسایی میکنند و تصمیمات معاملاتی خود را بر پایه این چارچوب تحلیلی تنظیم مینمایند.
حضور گسترده این گروه در لایه خرده فروشی بازار، حجم پیوستهای از جریان سفارشات ایجاد کرده که به افزایش نقدینگی اسمی بازار منجر میشود و عمق ظاهری دفتر سفارشها را تقویت میسازد.
این جریان انبوه سفارشهای خرد اگرچه قدرت تعیین کننده ساختار قیمت را در سطح کلان در اختیار ندارد، اما به عنوان سوخت حرکتی کوتاهمدت عمل کرده و شرایط لازم برای مانورهای اجرایی بازیگران نهادی و بازارسازها (Market Makers) را فراهم میآورد.
جمعبندی
بانکهای مرکزی، بانکها و تامینکنندگان نقدینگی، شرکتهای تجاری، هج فاندها و معاملهگران خردهپا، بازیگران بازار فارکس هستند.
تأمینکنندگان نقدینگی و هج فاندها نقش مارکت میکر را ایفا کرده و میتوان با رصد سفارشات آنها، روند بازار را شناسایی کرد. همچنین، بانک مرکزی با تعیین سیاست پولی، شرکتهای تجاری با عملیات هجینگ و هج فاندها با هدف کسب سود، بر بازار تاثیر میگذارند.
