در تحلیل سنتیمنتال (بررسی احساسات بازار)، گزارش COT (Commitments of Traders) یکی از ابزارهایی است که دادههایی درباره موقعیتهای معاملاتی تریدرهای بزرگ بازار فیوچرز (معاملات آتی) و آپشن ارائه میدهد. این گزارش در مدلهای مختلفی ازجمله لگاسی (Legacy)، تفکیکشده (Disaggregated) و معاملهگران بازار فیوچرز (Traders in Financial Futures) منتشر میشود.
تحلیل دقیق ساختار دادههای COT نهتنها دید عمیقتری نسبت به رفتار بازیگران اصلی بازار ارائه میدهد، بلکه میتواند بهعنوان یک ابزار تاییدی در کنار تحلیل تکنیکال و فاندامنتال مورد استفاده قرار گیرد.
گزارش COT چیست؟
گزارش COT یا تعهدات معاملهگران، وضعیت موقعیتهای معاملاتی بازیگران بزرگ بازار در معاملات فیوچرز و آپشن را نشان میدهد.
این گزارش هر جمعهبهصورت هفتگی توسط کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC) منتشر میشود و شامل اطلاعاتی مربوط به موقعیتهای معاملاتی بستهشده تا سهشنبه همان هفته است.
انواع گزارش COT
در هر یک از این دستهبندیهای زیر، ساختار تفکیک معاملهگران متفاوت است و متناسب با ماهیت دارایی پایه طراحی شده است؛ بهگونهای که در بازارهای کالایی تمرکز بیشتری بر پوششدهندگان ریسک تجاری دیده میشود، در حالیکه در بازارهای مالی مانند شاخصها و ارزها، نقش سفتهبازان بزرگ و موسسات سرمایهگذاری پررنگتر است.
شناخت تفاوت این سه نوع گزارش به معاملهگر کمک میکند دادهها را در بستر صحیح تفسیر کرده و از برداشتهای اشتباه ناشی از مقایسه بازارهای ناهمگن جلوگیری کند.
گزارش کات بر اساس بازار هدف معامله، به سه نوع کلی تقسیم میشود:
- گزارش معاملهگران بازار آتی
- گزارش تفکیک شده
- گزارش لگسی
گزارش Legacy
لگسی قدیمیترین نوع گزارش از تعهدات معاملهگران است؛ این گزارش، معاملات کالاهای اساسی، فلزات، انرژی، فارکس و شاخصهای بورس آمریکا را شامل میشود.
در جزئیات گزارش لگسی، معاملهگران به سه دسته تجاری (Commercials)، غیر تجاری (Non-Commercials) و خرد (Non-ReportablePositions) تقسیم میشوند:
- معاملهگران تجاری: این دسته شامل شرکتهای بزرگ، تولیدکنندگان، صادرکنندگان و شرکتهایی از بازار فیوچرز است که از هجینگ برای مدیریت ریسک استفاده میکنند؛
- معاملهگران غیرتجاری: معاملهگران حرفهای بازار، مدیران سرمایهگذاری و صندوقهای پوشش ریسک (Hedge funds) که مارکت میکر فارکس و دیگر بازارها هستند؛
- معاملهگران خرد: معاملهگران خرد بازار که حجم معاملات کمتری در مقایسه با دیگر دستهها دارند.
گزارش Disaggregated
گزارش تفکیک شده یا Disaggregated اولین بار در سال 2009 ارائه شد و اطلاعات دقیقی از گروههای معاملهگران ارائه میدهد. دستهبندی معاملهگران در گزارش تفکیکشده:
دسته معاملهگران | تعریف کوتاه | هدف اصلی |
تولیدکنندگان و مصرفکنندگان | شرکتهای بزرگ فعال در تولید یا مصرف کالا | پوشش ریسک نوسانات قیمت |
کارگزاران قراردادهای سواپ | بانکها و مؤسسات فعال در قراردادهای سواپ و مشتقات | مدیریت و انتقال ریسک |
صندوقهای پوشش ریسک | صندوقهای سرمایهگذاری، مدیران دارایی و معاملهگران نهادی | کسب سود از نوسانات قیمت |
سایر معاملهگران بزرگ | معاملهگران بزرگ خصوصی یا مستقل بازار | ترکیبی از سفتهبازی و پوشش ریسک |
نکته: مشتقات مالی ابزارهایی هستند که ارزش آنها از یک دارایی پایه مانند سهام، اوراق قرضه، ارز، کالا یا شاخص بازار مشتق میشود.
این ابزارها شامل قراردادهای آتی (Futures)، اختیار معامله (Options)، فوروارد (Forwards) و سواپ (Swaps) هستند.
گزارش Traders in Financial Futures
این گزارش معاملات بازار کالایی را شامل نمیشود؛ به همین خاطر، بیشتر مناسب فعالین بازار فارکس، سهام واوراق است. انواع تریدرها در گزارش TFF:
- کارگزاران و واسطهها: بانکها و موسسات مالی که هدف آنها ایجاد نقدینگی بازار و ارائه خدمات به مشتریان خود است؛
- مدیران دارایی و سرمایهگذاران نهادی: صندوقهای بازنشستگی، شرکتهای بیمه و سرمایهگذاران نهادی که با استراتژیهای بلندمدت معامله میکنند؛
- صندوقهای پوشش ریسک و معاملات اهرمی: هج فاندها و تریدرهای بزرگ که معاملات اهرمی انجام میدهند؛
- سایر معاملهگران: ترکیبی از شرکتهای بزرگ و تریدرهای شخصی.
تاریخچه گزارش COT؛ از انتشار سالانه تا گزارش هفتگی
گزارش تعهدات معاملهگران (COT) اولین بار در سال 1942 توسط وزارت کشاورزی آمریکا منتشر شد. در آن زمان این گزارش بهصورت سالانه منتشر میشد و تمرکز آن روی بازار غلات و کالاهای کشاورزی بود.
در سال 1962 انتشار گزارش به شکل ماهانه تغییر کرد و با توسعه بازارهای مالی، در دهه 1990 انتشار آن بهصورت دو هفته یکبار انجام میشد. از سال 2000 تاکنون، کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC) این گزارش را بهصورت هفتگی و منظم در روز جمعه منتشر میکند.
دادههای این گزارش مربوط به موقعیتهای معاملاتی ثبتشده تا پایان روز سهشنبه همان هفته است و پس از جمعآوری و پردازش، در روز جمعه منتشر میشود. این ساختار زمانی باعث میشود گزارش COT بیشتر برای تحلیلهای میانمدت و بلندمدت کاربرد داشته باشد.
خالص موقعیت (Net Position) در گزارش COT چیست؟
یکی از مهمترین دادههایی که از گزارش کات استخراج میشود، خالص موقعیت یا Net Position است. خالص موقعیت از تفاضل تعداد قراردادهای خرید (Long) و فروش (Short) یک گروه از معاملهگران بهدست میآید:
اگر عدد بهدست آمده مثبت باشد، آن گروه در موقعیت خرید خالص قرار دارد؛ اگر منفی باشد، نشاندهنده موقعیت فروش خالص است. تحلیلگران حرفهای معمولا خالص موقعیت معاملهگران غیرتجاری (Non-Commercials) یا مدیران دارایی را بررسی میکنند، زیرا این گروهها رفتار سفتهبازانه و جهتدار بازار را بهتر نشان میدهند.
افزایش شدید در خالص موقعیت خرید میتواند نشانه شکلگیری روند صعودی باشد، در حالی که کاهش شدید یا چرخش آن به محدوده منفی، احتمال تغییر روند را افزایش میدهد.
مقاله آموزش دادههای کات بر روی چارت در سایت insider-week.com، به توضیحات بیشتری از گزارش موقعیتها در شاخص کات پرداخته که علاقهمندان میتوانند جهت کسب اطلاعات بیشتر به مطالعه آن بپردازند.
مفهوم موقعیتهای افراطی (Extreme Positioning) در گزارش COT
زمانی که خالص موقعیت یک گروه از معاملهگران به بالاترین یا پایینترین سطح تاریخی خود میرسد، اصطلاحا گفته میشود بازار در وضعیت Extreme Positioning قرار دارد.
در چنین شرایطی:
- اگر همه در موقعیت خرید باشند، احتمالا بخش زیادی از سرمایه وارد بازار شده و فضای رشد محدودتر میشود؛
- اگر همه در موقعیت فروش باشند، احتمال شکلگیری کف قیمتی افزایش مییابد.
نکته: تحلیل موقعیتهای افراطی معمولا برای شناسایی نقاط بازگشتی میانمدت کاربرد دارد.
تفاوت انواع گزارشهای COT
در جدول زیر، تفاوتهای سه نوع گزارش کات قابل مشاهده است؛ تفاوت گزارشهای COT:
نوع گزارش | گروههای معاملهگران | بازارها |
گزارش لگاسی | تجاری - غیرتجاری - معاملهگران خرد | کلیه بازارهای فیوچرز و آپشن |
گزارش تفکیک شده | تولیدکنندگان و مصرفکنندگان - موسسات مالی و بانکهای بزرگ - صندوقهای پوشش ریسک - سایر معاملهگران | کامودیتیها - انرژی - فلزات |
گزارش TFF | کارگزاران و واسطههای مالی - مدیران دارایی و سرمایهگذاران نهادی - صندوقهای سفتهبازی - سایر معاملهگران | اوراق قرضه - فارکس - سهام |
منابع معتبر برای مطالعه گزارش تعهدات معاملهگران
اگرچه گزارش کات در سایت CFTC منتشر میشود؛ اما این سایت رابط کاربری چندان مناسبی ندارد و اطلاعات را به سادهترین شکل ممکن نمایش نمیدهد.
سایت Tradingster این گزارش را در قالبی ساده و کاربر پسند نمایش میدهد؛ تصویر زیر نمایی از گزارش COT در سایت Tradingster است:
در سمت چپ، هرکدام از دستههای معاملهگران قابل مشاهده هستند:
- معاملهگران خرد (Dealer)
- مدیران دارایی (Asset Manager)
- معاملهگران حرفهای (Leveraged Funds)
چگونگی تحلیل گزارش COT
در این گزارش، تحلیلگر سنتیمنتال یا فاندامنتال به بررسی نسبت پوزیشنهای شورت و لانگ مدیران دارایی و معاملهگران حرفهای بازار میپردازد. جهت پوزیشنهای مدیران دارایی، بیشتر ترند بلندمدت بازار را نشان میدهد. در مقابل، معاملهگران اهرمی، جهت روند کوتاهمدت بازار را نشان میدهند.
برای مثال، در تصویر زیر، نسبت پوزیشنهای لانگ و شورت قابل مشاهده است؛ دلار در میانمدت و بلندمدت میتواند روند صعودی داشته باشد، چرا که مدیران دارایی در موقعیت خرید قرار دارند.
اما در کوتاهمدت، معاملهگران حرفهای بازار با نسبت تقریبا مساوی در موقعیتهای لانگ و شورت قرار دارند. به عبارت دیگر، احتمالا دلار در کوتاهمدت در محدوده نوسانی (رنج) باقی بماند.
مثال عملی از تحلیل گزارش COT در بازار فارکس
فرض کنید موارد زیر را در گزارش TFF مشاهده میکنیم:
- مدیران دارایی در حال افزایش موقعیت خرید روی دلار آمریکا؛
- صندوقهای اهرمی در حال کاهش موقعیت فروش خود؛
- خالص موقعیت به بالاترین سطح 6 ماه اخیر رسیده.
در چنین شرایطی میتوان نتیجه گرفت که سرمایه نهادی در حال ورود به موقعیتهای خرید است و احتمال ادامه روند صعودی دلار در میانمدت افزایش مییابد. اگر این داده با شکست یک سطح مقاومت تکنیکال همراه شود، اعتبار تحلیل بیشتر خواهد شد.
ویدئوی آموزشی BK Trading Academy در Youtube، راجب نحوه ترید با گزارش تعهد معاملهگران یا کات (COT)، اطلاعات مفیدی ارائه کرده که علاقهمندان میتوانند به مشاهده آن بپردازند.
شاخص COT Index چیست و چگونه محاسبه میشود؟
یکی از روشهای حرفهای استفاده از گزارش تعهدات معامله گران، محاسبه COT Index یا همان COT Oscillator است. این شاخص موقعیت فعلی خالص را نسبت به بازه تاریخی مشخصی (مثلا 26 یا 52 هفته گذشته) میسنجد. فرمول محاسبه COT Index به صورت زیر است:
اگر عدد شاخص گزارش تعهدات معامله گران نزدیک 100 باشد، یعنی بازار در محدوده اشباع خرید تاریخی قرار دارد. اگر نزدیک صفر باشد، بازار در محدوده اشباع فروش تاریخی است. تحلیلگران از این شاخص برای شناسایی نقاط احتمالی بازگشت روند استفاده میکنند.
محدودیتها و خطاهای رایج در تحلیل گزارشCOT
یکی از خطاهای رایج، استفاده از گزارش COT بهعنوان سیگنال مستقیم خرید و فروش است.
این گزارش بیشتر برای تحلیل ساختار بازار و تشخیص فازهای انباشت یا توزیع کاربرد دارد، نه ورود فوری به معامله؛ با وجود اهمیت بالای گزارش کات، این ابزار محدودیتهایی دارد که باید در تحلیل در نظر گرفته شوند:
- منتشر شدن دادههای مربوط به سهشنبه در روز جمعه؛
- عدم نمایش معاملات بازار اسپات (Spot Forex)؛
- عدم ارائه جزئیات فردی معاملهگران به دلیل محرمانگی اطلاعات؛
- مناسب نبودن برای معاملات کوتاهمدت و اسکالپ.
اکسپرت مدیریت ترید فارکس (Trade Panel Prop Drawdawn Limiter) برای معاملهگران (COT)
اکسپرت مدیریت ترید فارکس تریدینگ فایندر برای معاملات جفت ارزها و شاخصها در متاتریدر ساخته شده و نقش آن، استانداردسازی اجرای معامله است؛ مخصوصا وقتی در حسابهایی که با اخبار و گزارشهای مالی مثل COT معاملهمیشوند، باید هر تصمیم با قوانین Drawdown و سقف ریسک روزانه هماهنگ باشد.
این ابزار هیچ پوزیشنی را خودکار باز یا بسته نمیکند، اما با یک پنل کنترلی، معاملهگر را وادار میکند دقیقا مطابق پلن و استراتژی حرکت کند و از ورودهای هیجانی فاصله بگیرد.
در بخش ثبت سفارش، امکان اجرای Market و ثبت Pending فراهم است. قبل از ورود، Stop Loss را میتوان به سه شکل دلاری، درصدی یا بر پایه پیپ/پوینت تعیین کرد و سپس یک یا چند هدف Take Profit تعریف نمود؛ قابلیت Multi Take Profit به شما اجازه میدهد ساختار خروج مرحلهای بسازید.
اگر معامله وارد سود شد، گزینه Break Even حد ضرر را به نقطه سربهسر منتقل میکند تا وضعیت Risk Free ایجاد شود. همچنین Partial Close برای بستن بخشی از حجم و ذخیره سود بهکار میرود و در کنار Trailing Stop مدیریت پویا را سادهتر میکند. در صورت نیاز، حالت Virtual TP & SL هم اجرای مجازی سطوح خروج را امکانپذیر میسازد.
قلب سیستم، پنل Account Protector است که با چند تب، محدودیتهای عملیاتی را تعریف میکند: حداکثر حجم هر معامله، حداکثر حجم روزانه و هفتگی، تعداد معاملات مجاز، توالی سود یا زیان، و توقف فعالیت پس از رسیدن به Max Day Loss یا Max Week Loss.
تب Time، زمانهای مجاز ترید را مشخص میکند تا معامله خارج از برنامه انجام نشود. تب Symbol نیز نمادهای مجاز را محدود میسازد، چه روی Current Chart و چه در Market Watch.
این مجموعه برای رویکردهای ICT، اسمارت مانی، پرایس اکشن و اسکلپینگ مناسب است و با محاسبه دقیق lot size بر مبنای ریسک و نسبت risk-reward، اجرای منظم و قابلسنجش را در بازار فارکس، سهام و شاخصها تقویت میکند. در تب Trades هم بالانس روز و هفته، سود و زیان و Daily DD و Weekly DD دیده میشود.
جمعبندی
گزارش کات یک ابزار در تحلیل فاندامنتال و سنتیمنتال است که سنتیمنت معاملهگران بازارهای فارکس، سهام، اوراق و کامودیتیها در بازار معاملات آتی را نشان میدهد. میتوان از این ابزار در ترکیب با ابزارهای انتظارات نرخ بهره، دادههای اقتصادی و بررسی جلسات بانکهای مرکزی، برای شناسایی روند استفاده کرد.
از آنجا که دادههای گزارش موقعیت معاملهگران منعکسکننده موقعیتهای واقعی اخذشده توسط بازیگران بزرگ بازار است، میتواند تصویری شفاف از نحوه توزیع ریسک و جهتگیری سرمایههای کلان ارائه دهد.
همراستایی تغییرات در موقعیتهای خالص معاملهگران با تحولات کلان اقتصادی، مانند تغییر انتظارات تورمی یا سیاستهای انقباضی و انبساطی، اغلب سیگنالهای معناداری درباره تداوم یا تضعیف یک روند ایجاد میکند و به تحلیلگر کمک میکند قدرت پشتصحنه حرکات قیمتی را بهتر ارزیابی کند.
