قرارداد CFD چیست؟ آموزش جامع معاملات مابه التفاوت در بازار فارکس

با استفاده از قراردادهای CFD [قرارداد مابه التفاوت] معامله‌گران بدون نیاز به نگهداری فیزیکی دارایی، می‌توانند از تغییرات قیمت آن کسب سود کنند. تحت قرارداد مابه التفاوت، سرمایه‌گذاران مشمول هزینه‌های نگهداری دارایی یا مالیات بر سود سرمایه‌ای [Capital Gains Tax] نمی‌شوند؛ اما سود سهام و اوراق یا حق رای نیز شامل معامله‌گر نمی‌شود.

در واقع، قرارداد مابه التفاوت (Contract for Difference - CFD) امکان معامله دوطرفه را نیز فراهم می‌کند؛ به این معنا که معامله‌گر می‌تواند هم از افزایش قیمت (موقعیت خرید) و هم از کاهش قیمت (موقعیت فروش) سود بگیرد. 

همچنین استفاده از اهرم مالی در این قراردادها می‌تواند بازده بالقوه را افزایش دهد، هرچند هم‌زمان ریسک زیان را نیز تشدید می‌کند و مدیریت سرمایه را به یکی از مهم‌ترین ارکان معامله‌گری CFD تبدیل می‌سازد.

قرارداد CFD چیست؟

قرارداد CFD [Contract for Difference] یک ابزار مالی است که به معامله‌‌گران امکان می‌دهد تا بدون مالکیت فیزیکی دارایی‌ها، روی تفاوت قیمت آنها معامله و کسب سود کنند. مزیت قرارداد مابه التفاوت این است که بدون سرمایه‌گذاری فیزیکی روی کالاها، امکان کسب سود از نوسانات قیمت وجود دارد.

در این نوع قرارداد، تسویه‌حساب تنها بر اساس اختلاف قیمت ورود و خروج انجام می‌شود و دارایی پایه هرگز بین طرفین جابه‌جا نمی‌شود. به همین دلیل، قراردادهای CFD انعطاف‌پذیری بالایی دارند و امکان معامله روی بازارهای مختلف با سرمایه کمتر را فراهم می‌کنند، هرچند این ویژگی‌ها هم‌زمان سطح ریسک را نیز افزایش می‌دهد.

معاملات CFD چگونه کار می‌کنند؟

در معاملات CFD، معامله‌گر بدون خرید یا فروش دارایی واقعی، تنها روی تغییرات قیمت آن معامله می‌کند. در این نوع معاملات، هیچ دارایی فیزیکی یا اوراق بهاداری میان طرفین جابه‌جا نمی‌شود و فرآیند کلی انجام یک معامله CFD به شکل زیر است:

1. معامله‌گر ابتدا دارایی پایه موردنظر خود (مانند سهام، جفت‌ارز، طلا یا شاخص) را انتخاب می‌کند؛
2. سپس جهت حرکت قیمت را پیش‌بینی کرده و اگر انتظار افزایش قیمت داشته باشد، موقعیت خرید (Buy) و اگر انتظار کاهش قیمت داشته باشد، موقعیت فروش (Sell) باز می‌کند؛
3. حجم معامله و میزان اهرم مالی مشخص می‌شود؛
4. معامله نزد بروکر CFD باز می‌شود و نیازی به مالکیت دارایی پایه وجود ندارد؛
5. با تغییر قیمت بازار، سود یا زیان معامله‌گر بر اساس اختلاف قیمت ورود و خروج محاسبه می‌شود؛
6. در نهایت با بستن پوزیشن، تسویه معامله به‌صورت نقدی انجام می‌شود.

ویژگی‌های قرارداد CFD چیست؟

قراردادهای مابه التفاوت با ارائه اهرم‌های بالا، معاملات دو طرفه و نقدینگی بالا، برای فعالین بازار به ابزاری جذاب تبدیل شده است؛ البته اهرم بالا ریسک معاملات را نیز افزایش می‌دهد. ویژگی‌های قرارداد مابه التفاوت:

• عدم نیاز به نگهداری فیزیکی کالا: در قرارداد CFD معامله‌گران توافق می‌کنند که فقط از تغییرات قیمت کسب سود کنند و نیازی به نگهداری فیزیکی کالا نیست؛
• امکان معاملات دو طرفه: امکان ورود به موقعیت معاملاتی لانگ و شورت در قراردادهای مابه التفاوت وجود دارد؛
• ارائه اهرم مالی: با استفاده از اهرم امکان معاملات بزرگ‌تر با سرمایه کم فراهم می‌شود؛ برای مثال با اهرم 1:10، معامله‌گر با پرداخت 10 درصد از حجم کل معامله می‌تواند وارد پوزیشن شود؛
• تنوع بالای دارایی‌ها: قابلیت معامله طیف وسیعی از دارایی‌ها از جمله سهام، جفت ارزها، ارزهای دیجیتال و شاخص‌های سهام با قرارداد CFD وجود دارد؛
• نقدینگی بالا: این ویژگی باعث می‌شود تا معاملات سریعتر و با اسپرد کمتری اجرا شوند؛
• هزینه‌های معاملاتی: معاملات CFD شامل هزینه‌های اسپرد، سواپ و گاها کمیسیون می‌شوند. برای اطلاع از هزینه‌های معاملات در بروکرهای مختلف، می‌توانید به صفحه بررسی بروکرها در سایت مجموعه تریدینگ فایندر مراجعه کنید؛
• عدم دریافت سود سهام یا حق رای: باتوجه به اینکه قرارداد CFD بدون مالکیت دارایی انجام می‌شود؛ سود سهام یا حق رای شامل معامله‌گر نخواهد شد؛
• فعالیت زمانی: معاملات مابه التفاوت 24 ساعته در 5 روز هفته انجام می‌شوند؛
• وابستگی به کارگزار: قراردادهای مابه التفاوت توسط کارگزاران ارائه می‌شود؛ لذا انتخاب کارگزار معتبر حائزاهمیت است.

مزایا و معایب قراردادهای CFD

باتوجه به عدم مالکیت در معاملات CFD، نیازی به پرداخت هزینه‌های نگهداری دارایی ازجمله مالیات نخواهد بود، با این حال معامله‌گر از دریافت سود دارایی‌ها یا حق رای محروم می‌شود.

باتوجه به ویژگی‌های فوق، مزایا و معایب قراردادهای مابه تفاوت در تصویر زیر مشخص شده است.

البته لازم به ذکر است که قوانین مالیاتی CFDها بسته به کشورهای مختلف ممکن است متفاوت باشد:

• معافیت از مالیات بر سود سرمایه‌ای: در بسیاری از کشورها از جمله انگلیس، باتوجه به اینکه CFD به معنای مالکیت دارایی نیست، سود این معاملات مشمول مالیات نمی‌شود؛
• مالیات بر درآمد: در برخی کشورهای اروپایی، سود معاملات CFD مشمول مالیات بر درآمد می‌شود.

انواع قراردادهای CFD

قراردادهای CFD تقریبا برای تمام دارایی‌ها در بازار مالی ارائه می‌شوند؛ اما CFD برخی دارایی‌ها مثل ارزهای دیجیتال، نسبتا جدید ارائه شدند و تنوع کمتری دارند. انواع قراردادهای CFD:

• بازار فارکس (CFD جفت ارزها): امکان کسب سود از نوسانات جفت ارزها وجود دارد؛ بازار فارکس پرحجم‌ترین بازار مالی بوده و تحلیل‌پذیری آن، یک مزیت محسوب می‌شود؛
• قرارداد CFD سهام: هزینه‌های نگهداری سهام را شامل نمی‌شود؛ اما تریدر سود سهام یا حق رای دریافت نمی‌کند؛
• قرارداد CFD شاخص‌ها: شاخص‌های سهام [S&P 500، Nikkei225 و..]، نگهداری آنها هزینه سواپ دارد؛
• قرارداد CFD کامودیتی‌ها: امکان کسب سود از نوسانات طلا، نفت، نقره و.. بدون نیاز به نگهداری فیزیکی آنها؛
• قرارداد CFD ارزهای دیجیتال: CFDهای ارز دیجیتال نسبتا جدید ارائه شدند و تنوع بالایی در بروکرها ندارند؛
• قرارداد CFD اوراق: در این معامله، امکان کسب سود از تغییرات قیمت اوراق قرضه وجود دارد. البته نوسانات اوراق ممکن است کم باشد. همچنین معامله‌گر امکان کسب سود اوراق را ندارد؛
• قرارداد CFD نرخ بهره: امکان کسب سود از تغییرات نرخ بهره؛ البته نوسانات نرخ بهره ممکن است کم باشد. برای مشاهده تغییرات نرخ بهره، می‌توانید از ابزار نرخ بهره بانک‌های مرکزی مجموعه تریدینگ فایندر استفاده کنید؛
• قرارداد CFD صندوق‌های قابل معامله در بورس: امکان کسب سود از مجموعه‌ای از دارایی‌ها؛ البته قیمت به عملکرد کلی صندوق بستگی دارد، نه یک دارایی خاص.

ویدئوی آموزشی کانال MoneyZG در Youtube توضیحات تکمیلی راجب قراردادهای CFD ارائه کرده که علاقمندان می‌توانند به مشاهده آن بپردازند.

مثال از معامله با قرارداد CFD

برای مثال، معامله‌گر پیش‌بینی می‌کند که سهام انویدیا صعودی است. او 100 سهم انویدیا را روی قیمت 110 دلار خریداری می‌کند؛ بدین ترتیب، ارزش این معامله 11000 دلار می‌شود. اگر کارگزار اهرم 1:10 ارائه دهد، معامله‌گر فقط با پرداخت 10 درصد ارزش معامله (یعنی 10 درصد 11 هزار دلار یا به عبارتی، 1100 دلار) می‌تواند وارد پوزیشن شود.

حال فرض می‌کنیم قیمت سهام به 120 دلار افزایش یافته، در این صورت، معامله‌گر 1000 دلار سود کسب می‌کند. درمقابل اگر قیمت سهام به 100 دلار کاهش یابد، معامله‌گر 1000 دلار  زیان می‌کند.

محاسبه هزینه‌های سواپ و اسپرد:

• هزینه اسپرد: اگر اسپرد را 0.1 دلار درنظر بگیریم، با خرید 100 سهم، 10 دلار از سود معامله‌گر کسر می‌شود؛
• هزینه سواپ: در معاملات سهام، هزینه سواپ معمولا روزانه اعمال می‌شود؛ برای مثال اگر هزینه سواپ نگهداری سهام انویدیا روزانه 2 دلار باشد و معامله 3 روز باز باشد، هزینه سواپ معامله‌گر 6 دلارخواهد بود.

نقش بروکر در معاملات CFD و ساختار بازار OTC

معاملات CFD در بازارهای خارج از بورس (OTC) انجام می‌شوند. در این ساختار، بروکر نقش طرف مقابل معامله‌گر را دارد و قرارداد مابه‌التفاوت را صادر می‌کند. وظایف اصلی بروکر در معاملات CFD شامل قیمت‌گذاری دارایی‌ها بر اساس بازار مرجع، ارائه اهرم مالی، اجرای دستورات خرید و فروش، محاسبه هزینه‌هایی مانند اسپرد و سواپ و در نهایت تسویه سود و زیان معاملات است.

به همین دلیل، انتخاب بروکر معتبر و تحت نظارت نهادهای رگولاتوری، یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت و کاهش ریسک در معاملات CFD محسوب می‌شود.

مقایسه قرارداد CFD با سایر ابزارهای مشتقه مالی

قرارداد CFD از نظر ساختار، میزان ریسک و کاربرد با سایر مشتقات تفاوت دارد. در CFD، معامله‌گر مالک دارایی پایه نمی‌شود و تسویه معاملات به‌صورت نقدی انجام می‌گیرد.

در مقایسه با قراردادهای آتی (Futures)، CFD ها انعطاف‌پذیری بیشتری دارند و معمولا سرمایه اولیه کمتری نیاز دارند. در مقایسه با اختیار معامله (Options)، معاملات CFD ساده‌تر هستند و پیچیدگی‌های ارزش زمانی و پرمیوم را ندارند. همچنین برخلاف قراردادهای فوروارد، CFDها استانداردتر و نقدشونده‌تر هستند.

این ویژگی‌ها باعث شده CFD بیشتر مورد توجه معامله‌گران کوتاه‌مدت و نوسان‌گیر قرار بگیرد. جدول مقایسه قرارداد CFD با قرارداد آتی، اختیار معامله و فوروارد:

مدیریت ریسک در معاملات CFD

به دلیل استفاده از اهرم مالی، مدیریت ریسک در معاملات CFD اهمیت بسیار بالایی دارد. اهرم می‌تواند سود بالقوه را افزایش دهد، اما هم‌زمان زیان‌ها را نیز چند برابر می‌کند.

از مهم‌ترین اصول مدیریت ریسک در معاملات CFD می‌توان به تعیین حد ضرر، انتخاب حجم مناسب معامله، استفاده منطقی از اهرم و رعایت نسبت ریسک به بازده اشاره کرد. معامله‌گرانی که بدون برنامه مدیریت ریسک وارد این بازار می‌شوند، در معرض زیان‌های سنگین قرار دارند.

تفاوت قرارداد CFD و معاملات اسپات

در معاملات اسپات، دارایی به‌صورت واقعی خریدوفروش می‌شود و معامله‌گر مالک آن است. در مقابل، CFD بر پایه قرارداد بوده و بدون ایجاد مالکیت، صرفا اختلاف قیمت معامله می‌شود. اسپات بیشتر مناسب سرمایه‌گذاری و نگهداری دارایی است، در حالی‌که CFD ابزاری برای معامله‌گری فعال، بهره‌گیری از نوسانات و استفاده از اهرم محسوب می‌شود.

جدول مقایسه معاملات اسپات و CFD:

معاملات CFD بهتر است یا خرید مستقیم دارایی؟

انتخاب بین معاملات CFD و خرید مستقیم دارایی به هدف معامله‌گر و افق زمانی او بستگی دارد. در خرید مستقیم دارایی، سرمایه‌گذار مالک واقعی دارایی می‌شود و معمولا با دید بلندمدت وارد بازار می‌شود. در این روش، نگهداری دارایی، دریافت سود سهام یا منافع جانبی نیز امکان‌پذیر است.

در مقابل، معاملات CFD بیشتر برای نوسان‌گیری طراحی شده‌اند. معامله‌گر بدون مالکیت دارایی، تنها از تغییرات قیمت سود یا زیان می‌کند. امکان معامله دوطرفه، استفاده از اهرم و ورود به بازار با سرمایه کمتر، CFD را به گزینه‌ای جذاب برای تریدرهای فعال تبدیل کرده است.

به‌طور خلاصه، اگر هدف سرمایه‌گذاری بلندمدت و نگهداری دارایی است، خرید مستقیم انتخاب منطقی‌تری است؛ اما اگر هدف استفاده از نوسانات قیمت در بازه‌های کوتاه‌مدت باشد، معاملات CFD انعطاف‌پذیری بیشتری ارائه می‌دهند.

مقاله آموزش تفاوت معاملات CFD با سرمایه‌گذاری، فارکس و آپشن در سایت trading212.com به توضیحات تکمیلی راجب این نوع از معاملات و مقایسه آن با انواع دیگر پرداخته شده که می‌توان از آن بهرمند شد.

اشتباهات رایج معامله‌گران در معاملات CFD

برخی از رایج‌ترین اشتباهاتی که معامله‌گران در بازار CFD مرتکب می‌شوند و شناخت این اشتباهات و اجتناب از آن‌ها می‌تواند نقش مهمی در افزایش شانس موفقیت در معاملات CFD داشته باشد، عبارت‌اند از:

1. استفاده بیش از حد از اهرم مالی بدون درنظر گرفتن ریسک
2. نداشتن حد ضرر و برنامه خروج از معامله
3. بی‌توجهی به هزینه‌هایی مانند اسپرد و سواپ
4. معامله بدون استراتژی مشخص
5. انتخاب بروکر نامعتبر یا بدون رگولاتوری

اندیکاتور استراتژی طلا اتاق شکار خسرو (TRH) برای معاملات CFD طلا

اندیکاتور Khosro XAUUSD Strategy TRH Setup یک ابزار تخصصی برای معامله‌گرانی است که با رویکرد Smart Money و مفاهیم ساختار بازار فعالیت می‌کنند.

این اندیکاتور بر پایه استراتژی TRH (Trading Room Hunter) طراحی شده و هدف اصلی آن، شناسایی نواحی بازگشت قیمت پس از شکست ساختار بازار است؛ جایی که نقدینگی و عدم‌تعادل قیمتی نقش کلیدی دارند.

• اندیکاتور استراتژی طلا اتاق شکار خسرو (TRH) در تریدینگ ویو
• اندیکاتور استراتژی طلا اتاق شکار خسرو (TRH) در متاتریدر 5
• اندیکاتور استراتژی طلا اتاق شکار خسرو (TRH) در متاتریدر 4

منطق استراتژی TRH بر این اساس استوار است که پس از وقوع یک Break معتبر، قیمت تمایل دارد به محدوده‌ای بین آخرین Pivot وکندل شکست بازگردد.

این ناحیه که با عنوان TRH Zone شناخته می‌شود، معمولا با مفاهیمی مانند FVG، نواحی عرضه و تقاضا و ساختارهای نقدینگی هم‌پوشانی دارد. اندیکاتور خسرو با شناسایی خودکار این محدوده‌ها، شرایطی مناسب برای ورودهای کم‌ریسک و Set & Forget فراهم می‌کند.

این ابزار به‌صورت اختصاصی برای پلتفرم MetaTrader توسعه داده شده و در تایم‌فریم‌های متنوع از M1 تا H4 عملکرد دارد. هرچند تمرکز اصلی آن روی نماد طلا XAUUSD است، اما در بازارهای دیگر مانند فارکس، کریپتوکارنسی، کالاها و شاخص‌ها نیز قابل استفاده است.

در زمان بازگشت قیمت به TRH Zone، اندیکاتور به‌صورت بصری محدوده‌های واکنش را نمایش داده و هم‌زمان سیگنال خرید یا فروش صادر می‌کند. نواحی صعودی با رنگ آبی و نواحی نزولی با رنگ قرمز مشخص می‌شوند تا تصمیم‌گیری سریع‌تر و شفاف‌تر انجام شود. فیلتر قدرت روند نیز با استفاده از ضریب مبتنی بر ATR اعمال می‌شود تا از صدور سیگنال‌های ضعیف جلوگیری شود.

بخش تنظیمات اندیکاتور امکان شخصی‌سازی کامل را در اختیار معامله‌گر قرار می‌دهد؛ از تعیین تعداد کندل‌های تحلیلی و پیوت‌ها گرفته تا فعال‌سازی هشدارها و نمایش فلش‌های ورود و خروج. همچنین فرآیند فعال‌سازی از طریق کد لایسنس انجام می‌شود که به‌سادگی در پنل داخلی اندیکاتور قابل وارد کردن است.

در مجموع، اندیکاتور استراتژی خسرو TRH ترکیبی از تحلیل ساختار بازار، نقدینگی و نظم قیمتی است که به معامله‌گران کمک می‌کند نقاط واکنش با احتمال بالا را شناسایی کرده و معاملات خود را در جهت روند غالب بازار مدیریت کنند.

جمع‌بندی

نمادهای بسیار گسترده‌ای از جمله جفت ارزها، سهام، ارز دیجیتال، اوراق و ETF ها تحت قرارداد CFD قابل معامله هستند. معامله‌گران با استفاده از قرارداد مابه التفاوت، بدون مالکیت فیزیکی دارایی‌ها، از تغییرات قیمت آن‌ها نوسان‌گیری و کسب سود می‌کنند. تنوع بازار، ارائه لوریج و نقدینگی بالا، قرارداد مابه التفاوت را به ابزاری مناسب برای ترید کوتاه‌مدت و بلندمدت تبدیل می‌کند.

این گستردگی ابزارها به معامله‌گران اجازه می‌دهد استراتژی‌های متنوعی را متناسب با شرایط بازار پیاده‌سازی کنند و هم‌زمان از فرصت‌های صعودی و نزولی بهره ببرند. با این حال، استفاده از لوریج بالا در کنار نوسانات بازار نیازمند مدیریت ریسک دقیق است؛ زیرا همان عواملی که جذابیت CFD را افزایش می‌دهند، می‌توانند در صورت تصمیم‌گیری نادرست منجر به زیان‌های قابل‌توجه شوند.