تامین کنندگان نقدینگی (Liquidity Providers) در فارکس و دیفای چگونه کار می کنند؟

تامین کنندگان نقدینگی، سرمایه لازم برای انجام معاملات در فارکس، ارز دیجیتال، بازار سهام و بازارهای دیگر را فراهم می کنند. قیمت های خرید و فروش را تامین کننده های نقدینگی ارائه داده و سرعت اجرای معاملات به وجود آنها بستگی دارد. در واقع تامین کننده نقدینگی، فرد یا نهادی است که دارایی هایی را به یک بازار یا استخر نقدینگی عرضه می کند تا امکان معاملات روان را فراهم کند و در ازای آن، کارمزد یا پاداش دریافت کند.

تامین کنندگان نقدینگی شامل بانک های بزرگ، موسسات مالی، صندوق های پوشش ریسک (Hedge Funds) و کارگزاری های نهادی هستند که با ارائه مداوم مظنه های خرید (Bid) و فروش (Ask)، فاصله قیمتی اسپرد (Spread) را کاهش داده و شفافیت بازار را افزایش می دهند.

این نهادها با حضور فعال خود، نقدشوندگی دارایی ها را ارتقا می دهند، لغزش قیمتی (Slippage) را کاهش داده و اجرای سفارشات را در کوتاه ترین زمان تضمین می کنند. نقش آن ها به عنوان زیرساخت اصلی ثبات و کارایی بازارهای الکترونیکی، حیاتی است؛ نبود چنین ساختاری موجب تشدید نوسانات قیمت و تضعیف اعتماد معامله گران می گردد.

تامین کنندگان نقدینگی چه کسانی هستند؟

تامین کنندگان نقدینگی (Liquidity Providers) به افراد یا شرکت هایی گفته می شود که در بازارهای مالی، به ویژه بازار فارکس، سهام و ارزهای دیجیتال، نقدینگی لازم برای انجام معاملات را فراهم می کنند. آنها با عرضه قیمت های خرید و فروش (Bid و Ask) به بازار، امکان انجام سریع و بدون مشکل سفارشات معامله گران را فراهم می کنند.

جهت درک بهتر از نقش تامین کنندگان نقدینگی در بازارهای مالی می توان به ویدئوی آموزشی کانال One Minute Economics در یوتوب نیز مراجعه کرد.

ویژگی ها و نقش تامین کنندگان نقدینگی (Liquidity Providers):

• افزایش عمق بازار: ارائه سفارش های خرید و فروش با حجم بالا برای کاهش نوسانات شدید قیمت؛
• کاهش اسپرد: کم کردن فاصله بین قیمت خرید و فروش برای کاهش هزینه معاملات؛
• تضمین نقدشوندگی: امکان خرید و فروش سریع دارایی ها بدون تأثیر زیاد بر قیمت؛
• ایفای نقش بازارساز: اعلام مستمر قیمت های خرید و فروش برای فعال نگه داشتن بازار؛
• بهبود عملکرد بازار: تثبیت قیمت ها و جلوگیری از نوسانات غیرمعمول؛
• تامین بازارهای رسمی و خارج از بورس (OTC): تضمین عملکرد روان معاملات در همه بازارها؛
• استفاده از فناوری های پیشرفته: به کارگیری الگوریتم ها و سیستم های خودکار برای مدیریت ریسک و سفارشات.

انواع تامین کننده های نقدینگی چه کسانی هستند؟

در بازارهای مالی، ارائه دهندگان نقدینگی نقشی کلیدی در تضمین اجرای سریع سفارشات با حداقل اختلاف قیمت دارند. تامین کنندگان نقدینگی به چند دسته اصلی تقسیم می شوند:

• تامین کنندگان نقدینگی سطح یک (Tier 1 Liquidity Providers)
• تامین کنندگان نقدینگی سطح دو (Tier 2 Liquidity Providers)
• بازارسازان (Market Makers)
• صرافی ها (Exchanges)
• ارائه دهندگان نقدینگی ارز دیجیتال (غیر متمرکز در DeFi)

تامین کنندگان نقدینگی سطح یک  (Tier 1 Liquidity Providers)

ارائه دهندگان نقدینگی سطح 1، بازیگران اصلی و منابع بزرگ نقدینگی هستند. اکثر آن ها موسسات بانکی، مالی و سرمایه گذاری (مثل دویچه بانک “Deutsche Bank”، جی پی مورگان “J.P. Morgan”، گلدمن ساکس “Goldman Sachs”  و موارد دیگر) هستند.

گروهی نیز بانک نیستند اما با قدرت مالی بسیار بالا، در تامین نقدینگی بازار فارکس نقش دارند.

مثالی از نمونه های تامین کنندگان نقدینگی سطح ۱ (Tier 1 LPs)

تامین کنندگان نقدینگی سطح ۱ نهادهای مالی بین المللی با دسترسی مستقیم به بازار بین بانکی هستند که حجم عظیم تراکنش ها و ظرفیت نقدینگی (Liquidity) آن ها ساختار اسپرد بازار را شکل می دهد. این نهادها زیرساخت اصلی نقدینگی جهانی در بازار فارکس و سایر دارایی ها را تامین می کنند و معیار اصلی برای سنجش عمق واقعی بازار محسوب می شوند.

نمونه های برجسته از Tier 1 LPs عبارت اند از:

• گروه یو.بی.اس (UBS Group AG): بانک پیشروی سوئیسی با شبکه جهانی در بازار فارکس (Forex) و ارائه نقدینگی چندسطحی؛
• دویچه بانک (Deutsche Bank): موسسه ای با دسترسی مستقیم به بازار بین بانکی (Interbank Market) و توان ارائه نقدینگی در طبقات دارایی گوناگون؛
• بارکلیز (Barclays): از قدیمی ترین تامین کنندگان نقدینگی با تمرکز بر معاملات ارز (FX) و قراردادهای مابه التفاوت (CFD)؛
• سیتی گروپ (Citigroup): با پوشش بیش از 400 جفت ارز و ساختار پیشرفته نقدینگی جهانی، یکی از بازیگران اصلی در بازار بین المللی.

تامین کنندگان نقدینگی سطح دو (Tier 2 Liquidity Providers)

تامین کنندگان سطح 2 در بازارهای مالی، شرکت هایی هستند که به نقدینگی سطح یک دسترسی داشته و آن را با ابزارهای فن آوری به مشتریان ارائه می دهند. این شرکت ها با چند ارائه دهنده همکاری دارند و هرکدام شرکای بیشتری داشته باشند، نقدینگی و عمق بازار بیشتری ارائه می دهند.

برخی از بروکرها نیز به عنوان ارائه دهنده نقدینگی ثانویه عمل می کنند؛ با این حال، همه کارگزاران ارائه دهنده نقدینگی نیستند.

مثالی از نمونه هایی از تامین کنندگان نقدینگی سطح ۲ (Tier 2 LPs)

تامین کنندگان نقدینگی سطح ۲ (Tier 2 LPs) معمولا کارگزاران عمده یا پلتفرم های تجمیع نقدینگی (Liquidity Aggregation Platforms) هستند که نرخ ها را از چندین منبع Tier 1 جمع آوری کرده و با استفاده از فناوری هایی نظیر Smart Order Routing و Price Aggregation، آن ها را به کارگزاران خُرد و نهادهای کوچکتر ارائه می دهند.

این نهادها در واقع پل ارتباطی میان بازار بین بانکی و بازار خُرده محسوب می شوند. نمونه های شناخته شده از Tier 2 LPها عبارت اند از:

• سی اِف اِیچ کلیرینگ (CFH Clearing - Saxo Bank Group): ارائه نقدینگی تجمیعی برای FX و CFD با تاخیر بسیار پایین؛
• اف ایکس سی ام پرو (FXCM Pro): تامین نقدینگی چندمنبعی برای کارگزاران، صندوق های پوشش ریسک و نهادهای مالی؛
• سوکدن فایننشال (Sucden Financial): دسترسی مستقیم به چندین Tier 1 LP با نرخ های سفارشی برای مشتریان نهادی؛
• فاینالتو (Finalto): تجمیع هوشمند نقدینگی چنددارایی با الگوریتم های قیمت گذاری پویا و اجرای سریع؛
• اینوست گلوبال (Invast Global): ارائه نقدینگی Prime-of-Prime با اسپرد رقابتی و اجرای بالا در منطقه آسیا و اقیانوسیه.

بازارسازان (Market Makers)

بازارسازها به صورت فعال قیمت خرید و فروش را تعیین می کنند و اغلب طرف مقابل معامله هستند. بازارسازان (Market Makers)، افراد یا نهادهایی هستند که در بازارهای مالی به طور فعال قیمت های خرید و فروش را ارائه می کنند و در نتیجه، نقدینگی برای معاملات فراهم می شود.

آنها با ارائه همزمان قیمت خرید (Bid) و قیمت فروش (Ask) برای یک دارایی خاص، شکاف قیمتی یا اسپرد (Spread) را ایجاد می کنند.

ارائه دهندگان نقدینگی ارز دیجیتال (غیر متمرکز در Difi)

در امور مالی غیرمتمرکز (DeFi)، کاربران معمولی می توانند با سپرده گذاری دارایی ها در استخرهای نقدینگی، نقش LP را ایفا کنند. به عبارتی، تامین کنندگان نقدینگی در DeFi، کاربرانی هستند که دارایی های خود (مانند ارزهای دیجیتال) را به استخرهای نقدینگی یک صرافی غیرمتمرکز واریز می کنند.

این استخرها، قراردادهای هوشمند هستند که دارایی های کاربران را قفل می کنند تا نقدینگی لازم برای انجام معاملات در صرافی فراهم شود.

مدل درآمد و ریسک تامین کنندگان نقدینگی در DeFi

در اکوسیستم مالی غیر متمرکز دیفای (DeFi)، کاربران با واریز رمزارزها به استخرهای نقدینگی (Liquidity Pools) سود دریافت می کنند؛ این سود معمولا بخشی از کارمزد تراکنش ها یا توکن بومی پلتفرم است. مدل یادشده سازوکاری پویا برای کسب درآمد غیرفعال ایجاد می کند، اما ریسک هایی نیز همراه دارد:

• ضرر ناپایدار (Impermanent Loss): اختلاف قیمت توکن های سپرده شده نسبت به لحظه ورود؛
• ریسک قرارداد هوشمند: احتمال بروز باگ یا حمله و از بین رفتن سرمایه؛
• ریسک نقدینگی استخر: احتمال عدم وجود نقدینگی کافی هنگام برداشت گسترده کاربران.

علاقمندان می توانند از مقاله آموزش نقش تامین کنندگان نقدینگی در بازارهای مالی سایت stonex.com نیز برای کسی اطلاعات بیشتر استفاده کنند.

این ساختار، ترکیبی از بازده غیرفعال و ریسک فعال ایجاد می کند و تنها زمانی ارزشمند است که انتخاب پلتفرم، توکن و مقدار سرمایه با دقت انجام شود.

تفاوت نقدینگی در فارکس و بازار رمزارزها

در بازار فارکس (Forex Market)، نقدینگی توسط شبکه ای از بانک های بزرگ، موسسات مالی و تامین کنندگان نقدینگی سطح یک (Tier 1 LPs) فراهم می شود. این شبکه ماهیتی متمرکز و بین بانکی دارد و قیمت ها مستقیما بر اساس عرضه و تقاضای بین بانکی تعیین می شوند.

در مقابل، در بازار رمزارزها ، نقدینگی از طریق استخرهای نقدینگی و بازارسازهای خودکار (AMM) تامین می گردد. این ساختار غیرمتمرکز است و کاربران عادی نیز می توانند با سپرده گذاری دارایی های دیجیتال در استخرها، نقش تامین کننده نقدینگی را بر عهده گیرند.

اهمیت تامین کنندگان نقدینگی

اهمیت تامین کننده لیکوئیدیتی در بازارهای مالی بسیار حیاتی است. آن ها پویایی، کارآمدی و قابل معامله بودن بازار را تضمین می کنند. بدون حضور آن ها بسیاری از بازارها دچار رکود یا نوسانات شدید می شوند.

انتخاب بروکر مناسب به تامین کنندگان نقدینگی، وابستگی بالایی دارد و در اجرای درست سفارشات تاثیرگذار است. در بازار ارزهای دیجیتال، تامین کنندگان نقدینگی غیرمتمرکز (Liquidity Providers-LP) نقش حیاتی در تسهیل معاملات و افزایش کارایی صرافی های غیرمتمرکز (DEX) دارند.

تجمیع کنندگان نقدینگی (Liquidity Aggregators)

یکی از اجزای اصلی زیرساخت نقدینگی در بازارهای امروزی، تجمیع کننده های نقدینگی (Liquidity Aggregators) هستند.

این سامانه ها با اتصال هم زمان به چندین تامین کننده نقدینگی سطح ۱ و ۲ (Tier 1 & Tier 2 LPs)، بهترین قیمت های خرید و فروش را گردآوری کرده و از طریق الگوریتم های مسیریابی هوشمند سفارش ها (Smart Order Routing) معاملات را اجرا می کنند.

این فرآیند موجب می شود معامله گران به بهترین نرخ لحظه ای بازار دسترسی داشته باشند، حتی زمانی که نقدینگی از منابع گوناگون تامین می شود. از شناخته شده ترین تجمیع کننده های نقدینگی می توان به PrimeXM،OneZero وFX Bridge اشاره کرد.

تفاوت بین بازارسازان و تامین کنندگان نقدینگی

تفاوت بین بازارسازان (Market Makers) و تامین کنندگان نقدینگی (Liquidity Providers) از نظر نقش، ساختار عملیاتی و نوع ارتباط با بازار قابل توجه است. در ادامه به صورت دقیق تر این تفاوت ها را بررسی می کنیم.

تفاوت بین بازارسازان و تامین کنندگان نقدینگی:

نقش تامین کنندگان نقدینگی در کشف قیمت و مدیریت ریسک

تامین کنندگان نقدینگی یا LPها علاوه بر عرضه نقدینگی، نقشی حیاتی در کشف قیمت (Price Discovery) و مدیریت ریسک بازار دارند. آن ها با ارائه مظنه های خرید و فروش (Bid/Ask Quotes) در لحظه، موجب ثبات قیمت ها و کاهش لغزش قیمتی (Slippage) می شوند.

همچنین با به کارگیری روش هایی مانند هجینگ و پوشش موقعیت ها، نوسانات شدید بازار را کنترل کرده و جریان نقدینگی را پایدار نگه می دارند.

• انتشار مظنه ها: تسهیل در کشف قیمت واقعی بازار؛
• کنترل نوسان: کاهش اسپرد و افزایش عمق بازار؛
• هجینگ موثر: حفظ ثبات نقدینگی در شرایط پرنوسان.

چرا میزان نقدینگی تامین کنندگان برای کارگزاران اهمیت دارد؟

میزان نقدینگی برای کارگزاران اهمیت حیاتی دارد چون مستقیما بر کیفیت خدمات، سرعت اجرای سفارشات، هزینه های معاملاتی و رضایت مشتری تاثیر می گذارد. دلایل اهمیت نقدینگی برای کارگزاران:

• اجرای سریع تر سفارشات: کاهش تاخیر و لغزش قیمت (Slippage)؛
• اسپرد کمتر: هزینه معاملاتی پایین تر برای مشتریان؛
• ریسک پایین تر: اجرای راحت تر سفارشات با تامین کننده نقدینگی؛
• پایداری در نوسانات: کنترل بهتر قیمت در بازارهای پرنوسان؛
• جلب اعتماد مشتری: نشان دهنده اتصال به شبکه های معتبر نقدینگی؛
• امکان ارائه حساب های حرفه ای: همچون ECN و Raw Spread؛
• افزایش رقابت پذیری: جذب تریدرهای حرفه ای و سازمانی.

سود و زیان تامین کنندگان نقدینگی

تامین کنندگان نقدینگی، برخلاف تصورات رایج، صرفا از طریق اسپرد درآمد ندارند و امکان دارد که فعالیت آن ها بسته به مدل کسب وکار، بازار هدف، استراتژی پوشش ریسک، و ساختار معاملات، هم سودآور و هم زیان بار باشد.

جدول سود و زیان تامین کنندگان نقدینگی (LPها):

تامین نقدینگی اگرچه یک مدل پایدار و درآمدزا است، اما به مدیریت ریسک پیشرفته، زیرساخت سریع و پوشش خودکار پوزیشن ها نیاز دارد؛ در غیر این صورت می تواند زیان بار باشد.

اندیکاتور نقدینگی سمت خریداران و فروشندگان (Buyside & Sellside) در متاتریدر

اندیکاتور نقدینگی سمت خریداران و فروشندگان (Buyside & Sellside Liquidity Indicator) یکی از ابزارهای تحلیلی پیشرفته در پلتفرم متاتریدر است که برای شناسایی نواحی تجمع نقدینگی در دو سوی بازار طراحی شده است.

این اندیکاتور با تحلیل رفتار سفارشات معوق (Pending Orders) و موقعیت های استاپ (Stop Orders)، ساختار نقدینگی را در سطوح کلیدی آشکار می کند و دیدی شفاف از تعادل قدرت میان خریداران و فروشندگان ارائه می دهد.

• اندیکاتور نقدینگی سمت خریداران و فروشندگان برای متاتریدر5 (Buyside & Sellside)
• اندیکاتور نقدینگی سمت خریداران و فروشندگان برای متاتریدر4 (Buyside & Sellside)

هسته عملکرد این ابزار بر پایه تشخیص نواحی است که در آن ها حجم بالایی از سفارشات معلق متمرکز است. در لحظه وقوع جذب نقدینگی (Liquidity Sweep) و بازگشت قیمت از محدوده های مذکور، اندیکاتور سیگنال خرید یا فروش صادر می کند. این فرآیند به معامله گر امکان می دهد تا ورود یا خروج از معامله را در نقطه ای دقیق و هم زمان با تغییر جریان نقدینگی انجام دهد.

ویژگی های کلیدی این اندیکاتور عبارت اند از:

• تشخیص نواحی نقدینگی خریداران (Buyside) و فروشندگان (Sellside)؛
• تولید سیگنال در واکنش به جذب نقدینگی و برگشت قیمت؛
• پشتیبانی از تایم فریم های تحلیلی مختلف، از جمله مولتی تایم فریم (Multi-timeframe)؛
• سازگاری با سبک های معاملاتی اسکالپ (Scalp)، ترید روزانه (Day Trading) و معاملات کوتاه مدت؛
• تنظیم پارامترهای اصلی شامل Swing Period برای تعیین دوره نوسان؛ Breaker Maximum Duration برای زمان نمایش سطوح؛ و رنگ بندی ساختار بازار صعودی و نزولی.

این اندیکاتور در دسته ابزارهای بازگشتی، شکست و ورود و خروج (Reversal, Breakout & Entry/Exit Indicators) متاتریدر قرار دارد و برای معامله گران با سطح مهارت متوسط تا پیشرفته مناسب است.

در بازارهای واقعی، اندیکاتور عملکردی چندبخشی دارد. به عنوان نمونه، در جفت ارزب در تایم فریم 30 دقیقه، سطح نقدینگی فروشندگان با خطوط قرمز مشخص می شود و پس از جمع آوری نقدینگی و بازگشت قیمت، سیگنال خرید فعال می گردد؛ به صورت مشابه، در جفت ارزی دیگر، جذب نقدینگی خریداران و شکست نزولی موجب فعال شدن سیگنال فروش می شود.

این ابزار نه تنها در بازار فارکس، بلکه در رمزارزها (Cryptocurrencies)، شاخص ها (Indices)، سهام شرکت ها (Stocks) و سایر بازارهای مالی نیز کاربرد دارد.

در مجموع، اندیکاتور نقدینگی سمت خریداران و فروشندگان، ابزاری تحلیلی و دقیق برای بررسی جریان نقدینگی است که با تمرکز بر رفتار قیمت در نواحی کلیدی، امکان تصمیم گیری هوشمندانه و زمان بندی دقیق معاملات را فراهم می سازد.

جمع بندی

تامین کنندگان نقدینگی (Liquidity Providers - LPs) بازیگران اصلی در بازارهای مالی هستند که قیمت های خرید و فروش و فراهم سازی حجم بالای سفارشات را بر عهده دارند.

این نهادها که شامل بانک های بزرگ، شرکت های مالی، بازارسازها و حتی کاربران فعال در DeFi می شوند، نقشی کلیدی در کاهش اسپرد، افزایش سرعت اجرای سفارشات، و حفظ پایداری بازار دارند.

میزان نقدینگی ارائه شده توسط این نهادها مستقیما بر کیفیت خدمات بروکرها و رضایت مشتریان اثر می گذارد.