اصطلاح نقدینگی در فارکسبه نواحی فعال شدن حد ضرر (Stop Loss) از سوی الگوریتمهای بازار و پول هوشمند (Smart Money) اشاره دارد. این نقاط اغلب محل تجمع سفارشات بای استاپ و سل استاپ هستند که به عنوان منابع نقدینگی در فارکس عمل کرده و حرکات قابل توجه صعودی و نزولی قیمت را رقم میزنند.
بههمین دلیل، قیمت معمولا با هدف شکار این استاپها به سمت این نواحی هدایت میشود تا نقدینگی لازم برای ورود بازیگران بزرگ فراهم گردد. درک این رفتار معاملهگران را برای تشخیص بهتر حرکات فریبدهنده بازار راهنمایی میکند تا بهجای ورود هیجانی، همراستا با جریان پول هوشمند تصمیمگیری کنند.
آموزش نقدینگی در بازارهای مالی (فارکس، کریپتو و بورس) به سبک آی سی تی و SMCمفهوم نقدینگی در فارکس چیست؟
نقدینگی در فارکس به حجم سفارشهای خرید و فروش آماده بازار اشاره دارد که امکان اجرای سریع و روان معاملات را فراهم میکنند. نقدینگی در فارکس، توانایی بازار در جذب سفارشهای بزرگ و بدون تغییر شدید قیمت است.
این نقاط محل تجمع سفارشات بای استاپ و سل استاپ هستند و به چهار دسته اصلی تقسیم میشوند.
نقدینگی در فارکس به سه دلیل اصلی اهمیت حیاتی دارد:
- اجرای سریع معاملات: در بازارهای با نقدینگی بالا، سفارشها بدون تاخیر و با اسلیپیج بسیار کم اجرا میشوند؛
- کاهش نوسانات غیرمنطقی: نقدینگی بالا باعث میشود قیمتها رفتار طبیعیتری داشته باشند و از حرکات شارپی و غیرقابل پیشبینی جلوگیری شود؛
- کاهش اسپرد و هزینه معاملات: هرچه نقدینگی بیشتر، رقابت میان خریداران و فروشندگان افزایش یافته و اسپرد کاهش پیدا میکند.
تامینکننده نقدینگی در فارکس (Liquidity Provider) چیست؟
تامینکننده نقدینگی در فارکس نهادی است که بهصورت مداوم قیمت خرید و فروش را در بازار ارائه میکند و امکان اجرای سریع سفارشات را فراهم میسازد. این نهادها شامل بانکهای بزرگ، موسسات مالی بینالمللی، صندوقهای پوشش ریسک و بروکرهای بزرگ هستند.
وظایف اصلی Liquidity Provider شامل موارد زیر است:
- تامین سفارش خرید و فروش در هر لحظه؛
- کاهش اسپرد در بازار؛
- جلوگیری از ایجاد گپهای شدید قیمتی؛
- افزایش سرعت اجرای معاملات (Execution Speed).
انواع نقدینگی در فارکس چیست؟
نقدینگی در بازار فارکس انواع مختلفی دارد که به طور ویژه در سبکهای معاملاتی اسمارت مانی و ICT مورد استفاده قرار میگیرند. انواع نقدینگی در بازار فارکس:
- نقدینگی سمت خرید
- نقدینگی سمت فروش
- نقدینگی داخلی
- نقدینگی خارجی
نقدینگی سمت خرید (Buy Side Liquidity - BSL)
نقدینگی سمت خرید (BSL) به نواحیای از بازار گفته میشود که تمرکز بالایی از سفارشات خرید معلق در آن قرار دارد که بازار با رسیدن به آنها میتواند حجم بالایی از سفارشات معلق را فعال کرده و انرژی لازم برای ادامه مسیر یا تغییر جهت را تامین کند. خصوصیات این نوع از نقدینگیها شامل موارد زیر هستند:
- این نوع نقدینگی در بازار فارکس از حجم سفارشهای در انتظار بای استاپ تشکیل میشود؛ معاملهگران خرد این سطوح را برای محافظت از موقعیتهای فروش خود ثبت میکنند؛
- این نوع نقدینگی در اسمارت مانی و ICT، معمولا در سقفهای قبلی، سقفهای برابر (EQH) و مقاومتهای کلیدی جمع میشود.
نقدینگی سمت فروش (Sell Side Liquidity - SSL)
نقدینگی سمت فروش (SSL) به نواحی خاصی از بازار اشاره دارد که بیشترین تمرکز سفارشات فروش معلق در آنها انباشته شده است؛ این سفارشات معمولا به شکل موارد زیر هستند:
- این نوع نقدینگی در فارکس از سفارشهای پندینگ سل استاپ تشکیل شده که برای محافظت از پوزیشنهای خرید و در نزدیکی کفهای کلیدی ثبت میشوند؛
- نقدینگی سمت فروش معمولا در کفهای قبلی، کفهای برابر (EQL) و حمایتهای کلیدی دیده میشود.
نقدینگی داخلی (Internal Liquidity)
نقدینگی داخلی به بخشهایی از حرکت قیمت گفته میشود که بازار در آنها وارد فاز بازتراکم و تنظیم سفارشات میشود و شامل موارد زیر هستند:
- از گپهای ارزش منصفانه (FVG) و اوردر بلاک تشکیل میشود؛
- این مناطق محل تعادل موقت قیمت پیش از حرکت به سمت نقدینگی خارجی هستند.
در این نواحی، بازار پس از یک حرکت سریع وارد فاز اصلاحی میشود تا بخشی از عدم تعادل سفارشات را جبران کرده و نقدینگی لازم برای ادامه مسیر را جمعآوری کند.
مثال نقدینگی داخلی در نمودار قیمت
نمونهای از نقدینگیهای داخلی در نمودار روزانه جفت ارز EUR/USD مشاهده میشود که با بازگشت دوباره قیمت به این نواحی نقدینگی لازم جهت ادامه حرکت تامین شده است.
در این مثال، بازگشت قیمت به محدودههای FVG و اوردر بلاک (OB) باعث فعال شدن سفارشات معوق و تکمیل عدم تعادلهای قبلی شده و سپس بازار با قدرت بیشتری در جهت روند اصلی به حرکت خود ادامه داده است.
این رفتار نشان میدهد که نقدینگی داخلی نقش کلیدی در سوخترسانی به حرکات بعدی قیمت و آمادهسازی بازار برای رسیدن به نقدینگی خارجی ایفا میکند.
نقدینگی خارجی (External Liquidity)
لیکوئیدیتی خارجی شامل سقفها و کفهای برجستهای است که بازار برای جذب نقدینگی به سمت آنها حرکت میکند.
این سقفها و کفها اغلب در تایمفریمهای بالاتر قابل مشاهدهاند و بهعنوان اهداف قیمتی اصلی برای بازیگران بزرگ بازار عمل میکنند. شکست یا برخورد قیمت به این نواحی معمولا با جمعآوری سفارشات حد ضرر و فعال شدن معاملات معلق همراه است و میتواند آغازگر یک حرکت قدرتمند یا بازگشت معنادار در روند باشد.
مثال نقدینگی خارجی در نمودار قیمت
در نمودار جفت ارز یورو دلار (EUR/USD) در تایم فریم روزانه مشاهده میشود که قیمت به سمت اهداف نقدینگیهای خارجی حرکت کرده است.
پس از رسیدن قیمت به این اهداف، با فعال شدن حد ضررها و ورود سفارشات جدید، واکنشهای شارپ و گاهی تغییر جهت روند قابل مشاهده بوده که بهخوبی نقش liquidity خارجی در هدایت حرکات بازار را نشان میدهد.
استخر نقدینگی (Liquidity Pool) چیست؟
استخر نقدینگی به ناحیهای گفته میشود که حجم بالایی از سفارشهای حد ضرر معاملهگران در آن انباشته شده است. این مناطق معمولا شامل:
- بالای سقفهای قیمتی (BSL Pool)
- پایین کفهای قیمتی (SSL Pool)
بانکها و موسسات بزرگ با هدایت قیمت به این استخرها، نقدینگی موردنیاز برای ورود به معاملات سنگین خود را تامین میکنند.
چرا بانکها به دنبال شکار نقدینگی معاملهگران هستند؟
بانكها به دلیل حجم بسیار بالای سفارشات خود، امكان ورود یكباره به بازار را ندارند، زیرا اجرای ناگهانی این حجم، قیمت را با شتاب از محدوده مطلوب دور میكند؛ بنابراین:
- ابتدا معاملهگران خرد را به ورود اشتباه تشویق میکنند؛
- حد ضررها فعال میشود؛
- نقدینگی لازم جمعآوری میگردد؛
- سپس حرکت اصلی بازار آغاز میشود.
این فرآیند همان چیزی است که در سبک ICT به عنوان دام نقدینگی (Liquidity Grab) شناخته میشود.
مقاله آموزش نقدینگی در فارکس سایت itbfx.com راجب انواع مختلف نقدینگی فارکس، توضیحات تکمیلی را ارائه کرده که میتوان از آن استفاده کرد.
کدام سطوح نقدینگی در فارکس اهمیت بیشتری دارند؟
- در بازار فارکس سطوحی ازقبیل سقفها و کفها از اهمیت بالایی برخوردارند. در ادامه به مهمترین سطوح بازار در فارکس اشاره شده است:
- سقف و کف ماه قبل (PMH/PML): سقف و کف ماه قبل نقاط کلیدی که بازار تمایل دارد تا به سمت آنها حرکت کند؛ این سطوح به عنوان نقاط بازگشتی یا اهداف قیمتی عمل میکنند؛
- سقف و کف هفته قبل(PWH/PWL): سقف و کف هفته قبل اطلاعاتی درباره روندهای میانمدت ارائه داده و در تنظیم نقاط ورود و خروج کاربرد دارد؛
- سقف و کف روز قبل (PDH/PDL): سقف و کف روز قبل برای پیشبینی حرکات کوتاهمدت قیمت و شناسایی نقاط ورود کاربرد دارد؛
- سقف و کف سشنهای معاملاتی: در سشنهای آسیا، لندن و نیویورک نقدینگی خاص خود را دارند؛ سقف و کف هر سشن به عنوان اهداف قیمتی کلیدی عمل میکند.
نقدینگی در سشنهای معاملاتی فارکس (آسیا، لندن، نیویورک)
هر سشن معاملاتی رفتار نقدینگی کاملا متفاوتی دارد و معاملهگر ICT باید بداند در هر سشن دنبال چه نوع Liquidity باشد. در جدول زیر به مقایسه و بررسی نقدینگی بازار فارکس در سشنهای مختلف پرداخته شده است:
سشن معاملاتی | ساختار کلی بازار | رفتار نقدینگی (Liquidity Behavior) | نقش در ساختار روزانه بازار | کاربرد تحلیلی برای معاملهگر ICT |
سشن آسیا (Asian Session) | عمدتا رِنج (Range-Bound) و کمنوسان | تشکیل استخر نقدینگی اولیه شامل Asia High & Asia Low | ایجاد محدوده مرجع برای دستکاری نقدینگی در سشنهای بعدی | شناسایی محدوده تجمیع نقدینگی، تعیین بایاس اولیه و آمادهسازی برای Liquidity Sweep لندن |
سشن لندن (London Session) | پرقدرت، جهتدار و با نوسان بالا | بیشترین حجم Liquidity Grab روزانه | محل اصلی شکست ساختار (BOS) و آغاز روند اصلی روز | نقطه طلایی ورود بر اساس شکار نقدینگی آسیا، تایید تغییر ساختار و شکلگیری Trend |
سشن نیویورک (New York Session) | ادامه قدرتمند روند یا فاز بازگشتی (Reversal Phase) | شکار نقدینگیهای باقیمانده بالای سقفها و کفها | تکمیل حرکت اصلی لندن یا تغییر فاز بازار | موقعیتهای ادامهروند (Continuation) یا معاملات بازگشتی (Reversal Trades) با تایید نقدینگی |
مفهوم کشش نقدینگی یا Draw on Liquidity (DOL) چیست؟
برداشت نقدینگی “Draw on Liquidity” به تمایل بازار برای حرکت به سمت نواحی نقدینگی داخلی و خارجی اشاره دارد. مراحل شناسایی کشش نقدینگی:
- شناسایی نقدینگی خارجی (External Liquidity): سقفها و کفهای برجسته یا برابر را در تایمفریمهای بالاتر (روزانه یا هفتگی) شناسایی کنید؛
- شناسایی نقدینگی داخلی (Internal Liquidity): گپهای ارزش منصفانه (FVG) و بلاکهای سفارش را در تایمفریمهای پایینتر (1 ساعته یا 15 دقیقهای) پیدا کنید؛
- حرکت بین نقدینگی داخلی و خارجی: معمولا قیمت از یک نقدینگی داخلی به سمت نقدینگی خارجی و بالعکس حرکت میکند؛
- مشاهده تغییر ساختار بازار (Market Structure Shift): اگر قیمت از یک نقدینگی داخلی عبور کرده و به نقدینگی خارجی برسد، ساختار بازار تغییر خواهد کرد و روند جدیدی شکل میگیرد؛
- تایید با تایمفریمهای پایینتر: برای زمانبندی دقیق ورود و خروج، تایمفریمهای پایینتر مانند 5 دقیقه یا 1 دقیقه را بررسی کنید.
نقدینگی مقاومت بالا و مقاومت پایین
نقدینگی مقاومت بالا و مقاومت پایین از مفاهیم کلیدی نقدینگی در سبک ICT هستند که به تحلیل رفتار بازار در مواجهه با نواحی جذب لیکوئیدیتی میپردازند. رفتار نقدینگی در روند صعودی به شکل مراحل زیر است:
- قیمت ابتدا Sell Side Liquidity (زیر کفها) را جمع میکند؛
- سپس به سمت Buy Side Liquidity (سقفها) میرود؛
- هر اصلاح، اغلب برای جمعآوری SSL است.
در روند نزولی نیز رفتار نقدینگی به شکل مراحل زیر است:
- ابتدا Buy Side Liquidity (بالای سقفها) پاکسازی میشود؛
- سپس قیمت به سمت Sell Side Liquidity حرکت میکند؛
- هر پولبک، دام نقدینگی خریداران است.
نقدینگی مقاومت پایین (Low Resistance Liquidity)
این نوع نقدینگی ICT زمانی شکل میگیرد که بازار بدون جذب لیکوئیدیتی، به سرعت معکوس میشود. این حالت با نام نوسان ناقص (Failure Swing) نیز شناخته میشود. برای مثال:
- نوسان ناقص در سقفها: در روند نزولی و همزمان با عدم توانایی قیمت در شکست سقف قبلی، یک سوئینگ ناقص سقف ایجاد میشود؛
- نوسان ناقص در کفها: در روند صعودی و همزمان با عدم توانایی قیمت در شکست کف قبلی، یک سوئینگ ناقص کف ایجاد میشود.
نقدینگی مقاومت بالا (High Resistance Liquidity)
این نوع نقدینگی ICT در نقاطی شکل میگیرد که بازار ابتدا لیکوئیدیتی را جذب کرده و سپس معکوس میشود. این اتفاق معمولا با شکست سقف در روند صعودی یا شکست کف در روند نزولی همراه است. برای مثال:
- شکست سقف و بازگشت: بازار پس از جذب سفارشات بای استاپ در سقف، به سرعت به سمت پایین بازمیگردد؛
- شکست کف و بازگشت: بازار پس از جذب سفارشات سل استاپ در کف، به سمت بالا حرکت میکند.
اشتباهات رایج معاملهگران در تحلیل نقدینگی
اشتباهات رایج معاملهگران در تحلیل نقدینگی اغلب ریشه در عدم درک صحیح ساختار بازار دارد. در ادامه چند مورد از رایجترین خطاهای معاملهگران در تحلیل نقدینگی ذکر شدهاند.
- ورود به معامله قبل از شکار نقدینگی؛
- اشتباه گرفتن نقدینگی داخلی با خارجی؛
- معامله در وسط رِنج بدون هدف نقدینگی؛
- نادیده گرفتن سشنهای معاملاتی؛
- ورود بدون تایید Market Structure Shift.
در ویدئوی آموزشی کانال The Moving Average توضیحات بیشتری راجب شناسایی دقیقتر و نحوه معامله با نقدینگی بر روی نمودار ارائه کرده که علامندان میتوانند از آن استفاده کنند.
اندیکاتور نقدینگی سمت خریداران و فروشندگان (Buyside & Sellside) در متاتریدر
اندیکاتور نقدینگی سمت خریداران و فروشندگان در MetaTrader بهعنوان یک ابزار تخصصی تحلیل جریان نقدینگی طراحی شد و نواحی بای ساید و سل ساید را با دقت بالا نمایش داد تا رفتار پول هوشمند برای معاملهگر شفاف شود.
این ابزار برای تریدرهایی که بر پایه مفاهیم ای سی تی (ICT) و اسمارت مانی (Smart Money) فعالیت دارند، نقش محوری در تشخیص نواحی حساس بازار ایفا کرد.
منطق عملکرد اندیکاتور بر ردیابی سفارشهای بای استاپ (Buy Stop) و سل استاپ (Sell Stop) استوار شد و این سطوح بهعنوان محل تجمع نقدینگی بازیگران بزرگ بازار شناخته شدند، سپس با لمس این نواحی و وقوع برداشت نقدینگی (Liquidity Sweep)، ابزار شرایط بازگشت قیمت را ارزیابی کرد و در صورت تایید، سیگنال ورود صادر شد.
این فرایند مسیر ورود همجهت با جریان نقدینگی موسسات مالی را برای معاملهگر مشخص کرد.
- اندیکاتور نقدینگی سمت خریداران و فروشندگان در متاتریدر5 (BSL & SSL)
- اندیکاتور نقدینگی سمت خریداران و فروشندگان در متاتریدر4 (BSL & SSL)
این اندیکاتور در بازار فارکس (Forex)، ارز دیجیتال (Cryptocurrency)، سهام و شاخصها کاربرد پیدا کرد و در تایمفریمهای مختلف دقت عملیاتی خود را حفظ کرد. برای نمونه، در نمودار 30 دقیقهای یک جفتارز، پس از جمعاوری نقدینگی سمت فروشندگان و بازگشت قیمت به بالای سطح تعیینشده، موقعیتهای خرید با دقت بالاتری شناسایی شدند.
در یک ساختار متفاوت، پس از شکار نقدینگی خریداران و شکست سطح به سمت پایین، شرایط ورود به معاملات فروش شکل گرفت.
در بخش تنظیمات، پارامترهایی مانند دوره نوسان (Swing Period)، مدت زمان اعتبار سطوح پس از شکست (Breaker Maximum Duration) و رنگبندی ساختارهای صعودی و نزولی شامل بولیش ام اس (Bullish MS)، بولیش بریکر (Bullish Breaker)، بیریش ام اس (Bearish MS) و بیریش بریکر (Bearish Breaker) در اختیار کاربر قرار گرفت.
در مجموع، اندیکاتور نقدینگی سمت خریداران و فروشندگان بهعنوان یک ابزار تحلیلی پیشرفته، درک عمیقتری از رفتار قیمت، مسیر جریان نقدینگی و نقاط ورود و خروج دقیق بر پایه مفاهیم ای سی تی و اسمارت مانی ایجاد میکند. همچنین تصمیمگیری معاملهگر را از حالت احتمالی به یک فرایند سیستماتیک و مبتنی بر منطق نقدینگی تبدیل ساخته است.
جمعبندی
درک صحیح از انواع نقدینگی در فارکس [نقدینگی سمت خرید، نقدینگی سمت فروش، نقدینگی داخلی و نقدینگی خارجی]، برای تحلیل جریان سفارشات و پیشبینی حرکات قیمت ضروری است. سطوح سقف و کف روزانه، هفتگی و ماهانه ازجمله نواحی با اهمیت نقدینگی هستند که میتوان از آنها برای شناسایی نقاط بازگشتی، اهداف قیمتی و نقاط ورود مناسب استفاده کرد.
علاوهبراین، برخورد قیمت با این سطوح معمولا با افزایش حجم معاملات و واکنشهای سریع بازار همراه است، زیرا بازیگران بزرگ برای جمعآوری نقدینگی یا جابهجایی موقعیتهای خود وارد عمل میشوند. ترکیب این نواحی با ساختار بازار و تایمفریمهای بالاتر میتواند دقت تحلیل را افزایش داده و از ورودهای احساسی و پرریسک جلوگیری کند.
