بازار سهام و فارکس از نظر ماهیت، ساعت کاری، اهرم یا لوریج، کارمزد وشیوه تحلیل بنیادی با یکدیگر تفاوت دارند. معاملهگران در بازار فارکس، کلیه عوامل تاثیرگذار بر اقتصاد جهانی و قیمت ارزها را بررسی میکنند.
در مقابل، معاملهگران سهام، علاوه بر پارامترهای اقتصادکلان (ازجمله تولید، رشد اقتصادی و بازارکار)، تخصص لازم برای تحلیل صورت مالی و بررسی ارزش ذاتی سهام را نیز کسب میکنند.
بازار فارکس چیست؟
فارکس به بازار جهانی معامله جفت ارزها گفته میشود؛ برای مثال، دلار آمریکا در برابر یورو در Forex به صورت "EUR/USD" نمایش داده میشود و خرید آن، به معنای خرید یورو دربرابر دلار خواهد بود.
در “Forex”، معاملهگران تحت قراردادهای CFD (Contract for Difference)، نوسانگیری کرده و صاحب دارایی نمیشوند؛ بنابراین معامله EUR/USD به معنای کسب سود از نوسانات است.
ماهیت دو سویه بازار فارکس به معاملهگران اجازه میدهد تا بدون محدودیت جهت بازار، هم از افزایش قیمت و هم از کاهش آن سود کسب کنند؛ این در حالی است که در بسیاری از بازارهای سهام، سودآوری عملا وابسته به رشد قیمت دارایی است.
همچنین حجم معاملات روزانه فارکس که بیش از 7.5 تریلیون دلار برآورد میشود، سطحی از نقدشوندگی ایجاد کرده که اجرای سفارشها را با حداقل لغزش قیمتی و بدون شکلگیری صفهای معاملاتی ممکن میسازد و این ویژگی، فارکس را به محیطی بسیار کارآمد برای معاملات کوتاهمدت و مدیریت دقیق ریسک تبدیل مینماید.
بازار سهام چیست؟
در بازار سهام (Stock Market)، سهام شرکتها خرید و فروش میشود؛ به عنوان مثال، شما با خرید سهام شرکت اپل، مالک بخشی از این شرکت میشوید و به نسبت مقدار سهام خریداریشده، در سود و زیان این کمپانی سهیم هستید؛ در واقع، در این بازار با خرید سهام، مالک دارایی میشوید.
علاوه بر حق مالکیت، ساختار بازار سهام باعث میشود عملکرد قیمت هر سهم مستقیما به وضعیت مالی، تصمیمات مدیریتی، شرایط صنعت مربوطه و چشمانداز اقتصادی شرکت وابسته میگردد. بنابراین معاملهگر برای تصمیمگیری موفق در بورس ناگزیر به تحلیل بنیادی عمیق، بررسی صورتهای مالی، گزارشهای سودآوری و عوامل کلان اقتصادی است.
علاقهمندان به استفاده از آموزش تفاوت بازار سهام و فارکس در بازارهای مالی از ویدئوی آموزشی کانال ”Mindfully Trading” در یوتوب استفاده نمایند:
در بازار فارکس، تمرکز اصلی تحلیل بر متغیرهای اقتصاد کلان کشورها، سیاستهای پولی بانکهای مرکزی و جریان نقدینگی بینالمللی قرار دارد که مسیر حرکت جفتارزها را شکل میدهد.
مقایسه سهام و فارکس
استاک و فارکس دو بازار با ماهیت متفاوت هستند که کلیه پارامترها (ساعت کاری، میزان اهرم ارائه شده، سطح نقدینگی و نوع تحلیل فاندامنتال) در آنها با یکدیگر متفاوت است. جدول تفاوت فارکس با استاک در یک نگاه:
ویژگی | فارکس | سهام |
ماهیت | ترید جفت ارزها | ترید سهام شرکتها |
ساعت کاری | 24/5 | ساعت مشخص شرکت بورس |
اهرم | بالا (معمولا تا 1:500 ارائه میشود) | کمتر از فارکس (مثلا تا 1:5) |
نقدینگی و نقد شوندگی | بسیار بالا (روزانه 7 تریلیون دلار) | بسته به سهام متفاوت |
تحلیل فاندامنتال | بررسی اقتصاد جهانی | بررسی اقتصادکلان-صورت مالی-بازار کامودیتیها |
این تفاوت های ساختاری باعث می شود سبک معاملهگری، افق زمانی سرمایه گذاری و مدل مدیریت ریسک در هر یک از این دو بازار به طور اساسی تفاوت ایجاد نماید.
در بازار سهام، تمرکز اصلی بر تحلیل صورت های مالی شرکت ها، شرایط صنعت و عوامل اقتصادی داخلی قرار دارد، در حالی که در بازار فارکس تصمیم گیری ها بر پایه متغیرهای کلان اقتصادی کشورها، سیاست های پولی بانک های مرکزی و جریان های نقدینگی بین المللی شکل می گیرد.
تصویر زیر نمایی از شاخص سود و زیان سالانه سهام تسلا را در بازه 2012 تا 2024 نمایش میدهد:
از سوی دیگر، نقدشوندگی بسیار بالای فارکس، فعالیت شبانهروزی و امکان استفاده از اهرم معاملاتی، این بازار را به محیطی پویا برای معامله گران فعال تبدیل می کند، در حالی که بازار سهام بستر مناسب تری برای سرمایه گذاری ساختاریافته و بلندمدت فراهم میآورد.
ساعات کاری در بازار سهام و فارکس
بازار Forex، 24 ساعته و در پنج روز هفته است؛ در مقابل، ساعت کاری استاک مارکت حدود است و معمولا روزانه 6 الی 8 ساعت معامله انجام میشود. جدول مقایسه سهام و فارکس از نظر ساعت کاری:
پارامتر | سهام | فارکس |
ساعت شروع | بسته به هر کشور متفاوت (معمولا 8 الی 9.30 صبح روزهای کاری) | دوشنبه 0:00 (UTC) |
ساعت پایان | بسته به هر کشور متفاوت (معمولا 3 الی 5.30 عصر) | جمعه 23:59 شب (UTC) |
روزهای کاری | 5 روز هفته | 5 روز هفته |
هزینههای معاملاتی [اسپرد، کمیسیون، کارمزد، اسلیپیج و سواپ]
در بازار سهام، هزینههای معامله معمولا به صورت کارمزد خرید و فروش، کمیسیون کارگزاری و در برخی بازارها مالیات معاملات دریافت میشود و این هزینه ها به طور مستقیم از سود نهایی معاملهگر کسر میگردند.
در مقابل، در بازار فارکس بخش عمده هزینه معامله در قالب اسپرد، یعنی اختلاف قیمت خرید و فروش، و در برخی حسابها به صورت کمیسیون ثابت اعمال میشود.
جدول مقایسه سهام با فارکس از نظر هزینههای بروکر و کارگزاری:
نوع هزینه | فارکس | سهام |
اسپرد | متفاوت بسته به جفت ارز، معمولا کمتر از سهام | متغیر بنا به سهام و کارگزاری، معمولا بیشتر از فارکس |
کمیسیون | عدم دریافت کمیسیون در بسیاری از بروکرها | متغیر بر اساس حجم معامله یا تعداد سهام خریداری شده |
سواپ | متفاوت بنا به نوع جفت ارز و پوزیشن | عدم دریافت هزینه شبانه [غیر از معاملات مارجین یاETF ] |
مالیات | در برخی کشورها | در برخی کشورها |
اهرم و لوریج (Leverage)
لوریج به معاملهگران اجازه میدهد تا با چند برابر موجودی خود معامله کنند. این ابزار سود و زیان را چند برابر کرده و ریسک را افزایش میدهد.
در بازار فارکس، امکان استفاده از لوریج های بالا یکی از ویژگی های ساختاری این بازار است که به معامله گر اجازه میدهد با سرمایه اندک، حجم معاملاتی بزرگتری را کنترل کند.
با این حال، همان گونه که لوریج پتانسیل سود را افزایش میدهد، به همان نسبت احتمال از دست رفتن سرمایه را نیز تشدید میکند و در صورت مدیریت نادرست ریسک، میتواند منجر به زیانهای جبران ناپذیر شود.
جدول زیر ویژگی بازار فارکس و سهام را به تصویر میکشد:
ویژگی | فارکس | سهام |
حداکثر اهرم | معمولا تا 1:1000 یا حتی بیشتر (بسته به کارگزار و کشور) | معمولا بین 1:2 تا 1:10 (بسته به نوع سهام و کشور) |
بازار جفت ارزها اهرم بالاتری ارائه میدهد و از 1:50 تا 1:500 متغیر است. البته، استفاده از لوریج در فارکس، با برخی قوانین سختگیرانه محدود شود؛ به عنوان مثال در اروپا حداکثر لوریج مجاز برای معاملهگران خرد، 1:30 است.
در استاک مارکت، اهرم کمتر است؛ البته در برخی قراردادهای CFD، اهرم بالاتر (مثلا 1:20) ارائه میشود.
تنوع دارایی
در Forex، جفت ارزها به سه دسته کلی تقسیم میشوند؛ در استاک مارکت نیز سهام شرکتها، کالا و ETFها قابل معامله هستند.
در بازار فارکس، جفت ارزها بر اساس میزان حجم معاملات و اهمیت اقتصادی کشورها به سه گروه تقسیم می شوند که این دسته بندی به معامله گران کمک میکند سطح نقدشوندگی، میزان نوسان و ریسک هر ابزار معاملاتی را دقیق بررسی نمایند.
در مقابل، در بازار سهام علاوه بر سهام شرکت ها، طیف گسترده ای از دارایی ها مانند کالاها، اوراق قرضه، شاخص ها و صندوق های قابل معامله در بورس نیز در دسترس معامله گران قرار دارد.
این تنوع ابزارها امکان پیاده سازی استراتژی های متنوع سرمایه گذاری و مدیریت پرتفوی را فراهم میکند. برای اطلاعات بیشتر از تفاوت بازار سهام و فارکس در بازارهای مالی میتوانید از مقاله آموزش مقایسه بازار سهام و بازار فارکس در سایت www.ig.com نیز استفاده نمایید.
انواع جفت ارزها در فارکس
در بازار فارکس، تمام معاملات بر پایه جفت ارزها انجام میشود؛ این جفت ارزها از نظر حجم معاملات، نقدشوندگی، ثبات قیمتی و میزان ریسک به سه دسته زیر تقسیم میشوند:
- جفت ارزهای اصلی: یک طرف آنها دلار است؛ مثل EUR/USD؛
- جفت ارزهای فرعی: ارز پایه و مزنه هیچکدام دلار نیست؛ مثل EUR/GBP؛
- جفت ارزهای اگزاتیک: جفت ارزهایی هستند که با هدف ترید و سفته بازی معامله نمیشوند؛ بلکه معاملات آنها در تجارت جهانی انجام میشود.
مثالی از تفاوت بازار سهام و فارکس
فرض کن یک معاملهگر قصد دارد روی افزایش ارزش دلار آمریکا معامله کند. در بازار سهام، او ابتدا باید شرکتهایی را شناسایی کند که از تقویت دلار سود میبرند، صورتهای مالی آنها را بررسی کند، وضعیت صنعت، سیاستهای تجاری و چشمانداز سودآوری شرکت را تحلیل کند و سپس سهام مناسب را انتخاب نماید. این فرآیند ممکن است روزها یا حتی هفتهها زمان ببرد و سودآوری او به عملکرد همان شرکت خاص وابسته خواهد بود.
اما در بازار فارکس، همان معاملهگر میتواند مستقیما روی جفتارز EUR/USD معامله انجام دهد و با فروش این جفت ارز، روی تقویت دلار ریسک کند. اگر دلار تقویت شود، معامله وارد سود میشود بدون آنکه نیاز به بررسی وضعیت یک شرکت خاص یا گزارش مالی پیچیده وجود داشته باشد.
علاوه بر این، اگر تحلیل معاملهگر اشتباه باشد، در بازار فارکس میتواند با بستن سریع معامله یا حتی ورود به موقعیت معکوس از افت قیمت نیز سود بگیرد، در حالی که در بازار سهام چنین انعطافی وجود ندارد و در بسیاری از بورسها کسب سود از کاهش قیمت با محدودیتهای ساختاری مواجه است.
این مثال به روشنی نشان میدهد که فارکس محیطی سریع، مستقیم و انعطافپذیر برای معاملهگری فعال است، در حالی که بازار سهام بیشتر مناسب سرمایهگذاری تحلیلی و بلندمدت محسوب میشود.
معرفی اندیکاتور افزایش سود فارکس
اندیکاتور افزایش سود فارکس (Forex Profit Boost) بهعنوان یک سیستم تشخیص روند چند بازاره طراحی شده است که قابلیت تحلیل همزمان ساختار حرکتی قیمت در فارکس، ارز دیجیتال، سهام و کالا را فراهم میسازد.
این ابزار معاملاتی با ترکیب دو هسته تحلیلی اصلی یعنی میانگین متحرک و بولینگر باند یک چارچوب سیگنالدهی تطبیقی ایجاد میکند که امکان تشخیص همزمان جهت روند، قدرت حرکت و نواحی بالقوه بازگشت قیمت را برای معاملهگر فراهم میسازد.
همپوشانی این دو مدل تحلیلی باعث میشود تغییر فازهای مومنتوم بازار پیش از آشکار شدن کامل در ساختار قیمت قابل شناسایی باشد و تریدر بتواند نقاط ورود و خروج را با دقت بالاتری تنظیم کند.
این ساختار تطبیقی به ویژه در بازارهای پرنوسان، جایی که تغییرات رفتار قیمت به صورت غیرخطی رخ میدهد، نقش مهمی در کاهش سیگنالهای کاذب و افزایش کیفیت تصمیمگیری ایفا میکند.
هسته بصری این اندیکاتور مبتنی بر یک هیستوگرام رنگی پویا است که تغییرات آن مستقیما رفتار قیمت، شتاب حرکت و میزان فشار خرید و فروش را منعکس میکند.
تغییر رنگ و ارتفاع میلههای هیستوگرام بیانگر گذار بازار میان فازهای انباشت، شتابگیری، اشباع و تضعیف مومنتوم است.
این نمایش گرافیکی علاوه بر افزایش سرعت تصمیمگیری، هماهنگی دقیقی میان تحلیل ساختار قیمت و روانشناسی بازار ایجاد کرده و به شکل موثری کیفیت اجرای معاملات را ارتقا میدهد.
توالی رنگها بهصورت الگوریتمی تنظیم شده تا فازهای "Trend Continuation " و "Trend Reversal " را بهشکل واضح نمایش دهد.
هنگامی که ساختار بازار وارد فاز صعودی میشود، میلههای هیستوگرام در ترکیب آبی و زرد ظاهر شده و افزایش قدرت خریداران را نمایش میدهند. در مقابل، هنگام چرخش بازار به فاز نزولی، این طیف رنگی به زرد و قرمز تغییر مییابد که بیانگر سلطه فروشندگان است.
انواع دارایی در بازار سهام
بازار سهام مجموعه گستردهای از ابزارهای مالی و داراییهای سرمایهگذاری را در بر می گیرد که هر یک نقش متفاوتی در مدیریت پرتفوی، کنترل ریسک و افزایش بازده به صورت زیر دارند:
- سهام شرکتها: با خرید سهام شرکتها، مالک شرکت میشوید و نسبت به حجم خرید، در سود و زیان شریک خواهید بود؛
- کالاهای اساسی (کامودیتیها): کالاها داراییهایی قابل معامله هستند و معمولا از منابع طبیعی، محصولات کشاورزی و فلزات تشکیل میشوند؛
- صندوقهای سرمایهگذاری (ETFها): صندوقهای سرمایهگذاری قابل معامله شامل ترکیبی از سهام، اوراق، کالا و سایر داراییها، برای ایجاد تنوع در پرتفوی سرمایهگذاری با هزینه کم هستند.
تحلیل بنیادی (فاندامنتال)
از نظر بنیادی، هرچیزی که بر شاخصهای اقتصادکلان تاثیرگذار باشد، مثل دادههای اقتصادی، جلسات بانک مرکزی و حتی ریسکهای سیاسی مثل جنگ یا انتخابات، روی روند جفت ارزها تاثیرگذار هستند و در تحلیل فاندامنتال بازار جفت ارزها مورد بررسی قرار میگیرند.
در تحلیل بنیادی سهام، علاوه بر تحلیل اقتصادکلان، وضعیت بازار کار و رشد اقتصادی، دانش بررسی صورت مالی نیز موردنیاز است. در صورتهای مالی وضعیت درآمد شرکت و سود به ازای هر سهم بررسی میشود.
نقدینگی و عمق بازار
درحالی که فارکس با حجم معامله حدودا 7 تریلیون دلاری در روز، پرحجمترین بازارمالی است، نقدینگی در سهام بسته به بازار متفاوت است. جدول مقایسه سهام و Forex از نظر نقدینگی و حجم معاملات:
ویژگی | بازار فارکس | بازار سهام |
نقدینگی | بسیار بالا | بسته به سهام و بازار متغیر |
عمق بازار | عمیق؛ نقدینگی بالا در تمامی جفت ارزها | عمق بازار وابسته به حجم و نوع سهام |
نوسانات قیمت | معمولا نوسانات زیاد به دلیل حجم بالای معاملات و اخبار جهانی | نوسانات کمتر در برخی بازارهای سهام دارای دامنه نوسان |
حجم معاملات | روزانه بیش از 7 تریلیارد دلار | متفاوت بنا به بورس و سهام، معمولا کمتر از فارکس |
جمعبندی
بازار سهام و فارکس، ماهیت متفاوتی دارند؛ اگر به دنبال بازاری با نقدینگی بالا، معاملات شبانهروزی و اهرم بالا هستید، فارکس گزینه مناسبی خواهد بود. در مقابل، اگر تسلط لازم برای تحلیل صورت مالی را دارید و به دنبال سرمایهگذاری بلندمدت با ریسک کم هستید، استاک مارکت بستر مناسبی برای ترید است.
در نتیجه، انتخاب میان این دو بازار نباید صرفا بر اساس جذابیت ظاهری یا هیجان سود کوتاهمدت انجام شود؛ بلکه سطح دانش مالی، توانایی مدیریت ریسک، افق زمانی سرمایهگذاری و میزان تحمل نوسان هر معاملهگر نقش تعیینکنندهای در موفقیت بلندمدت او ایفا میکند.
درک تفاوتهای ساختاری این دو بازار، از سازوکار قیمتگذاری تا رفتار بازیگران اصلی، به معاملهگر امکان میدهد استراتژی معاملاتی خود را با منطق دادهمحور و منطبق بر شرایط واقعی بازار طراحی نماید.
