حجم معاملات روزانه حدود 7 تریلیون دلار، بازار غیرمتمرکز 24 ساعته، لوریج بالا و شروع آسان با حساب دمو، از ویژگیهای فارکس هستند که آنرا به بازاری مناسب برای ترید و نوسانگیری تبدیل میکند.
فارکس یک بازار بینالمللی است که در سطح جهانی عمل میکند؛ بنابراین هیچ سازمان یا نهاد خاصی قادر به دستکاری قیمتهای آن نیست.
ویژگیهای بازار فارکس
بازار فارکس به هیچ نهاد خاصی وابسته نیست؛ در واقع، غیرمتمرکز بودن، حجم معاملات، نقدینگی و ارائه لوریجهای بالا ویژگیهای مختص به بازار جفت ارزها هستند.
سرعت بالای انجام معاملات، دسترسی آسان از طریق پلتفرمهای آنلاین و تنوع بالای جفتارزها نیز باعث شده این بازار برای معاملهگران با سبکها و اهداف متفاوت جذابیت بالایی داشته باشد.
هزینههای معاملاتی و درآمد بروکرها
تریدرهای فارکس برای فعالیت در بروکرها، باید به هزینههای کمیسیون، سواپ و اسپرد توجه کنند:
- اسپرد: به تفاوت قیمت خرید (Ask) و فروش (Bid) یک دارایی گفته میشود؛ Ask جذابترین (پایینترین) قیمت میان فروشندگان و Bid بالاترین قیمت میان خریداران است؛
- سواپ یا بهره شبانه: هزینهای که برای نگه داشتن پوزیشن در طول شب پرداخت میشود. سواپ براساس اختلاف نرخ بهره ارز خریداری شده و فروخته شده محاسبه میشود؛
- کمیسیون: کارمزدی که بروکر برای اجرای معاملات دریافت میکند.
این موارد، درآمد بروکرها هستند؛ اما کارگزاران برای کاربران مختلف، حسابهایی با ویژگیهای متفاوت (مثلا سواپ فری، اسپرد پایین یا بدون کمیسیون) ارائه میکنند.
حجم معامله در فارکس
معاملهگران فارکس تحت قراردادهای CFD، روی نوسانات جفت ارزها ترید میکنند. در معامله تحت قرارداد CFD، تریدر صاحب دارایی نمیشود و فقط روی تغییرات قیمت یک جفتارز معامله یا نوسانگیری میکند.
حجم معامله در فارکس بر اساس تعداد قراردادها با واحد لات (Lot) سنجیده میشود، بهطوری که هر 1 لات معادل 100 هزار واحد قرارداد CFD است.
به عنوان مثال، وقتی با حجم"1 لات" جفت ارز EUR/USD خرید میکنید (معامله لانگ)، حجم معامله 100 هزار قرارداد CFD بوده که معادل 100 هزار یورو میشود.
ویدئوی آموزشی حجم معاملات در فارکس از کانالThe Moving Average در YouTube اطلاعات جامعتری برای درک ساختار حجم پوزیشن، محاسبه ریسک و انتخاب حجم مناسب معاملات فارکسارائه کرده است.
پیپ ولیو و سود و زیان در فارکس
سود و زیان در معاملات فارکس بر اساس لات سایز (حجم معامله) متفاوت است. در جفت ارزهای دلار با حجم 1 لات، هر 1 پیپ نوسان معادل 10 دلار سود و زیان خواهد بود. اصطلاحا در این حالت، پیپ ولیو (Pip Value) (ارزش هر پیپ) 10 دلار است.
نکته: پیپ کوچکترین واحد تغییر قیمت در اکثر جفتارزها است؛ اندازهگیری میزان نوسان قیمت با واحد پیپ، از خصوصیات بازار فارکس است. فرمول محاسبه پیپ ولیو:
مثال کاربردی برای محاسبه پیپ ولیو
فرض کنید روی جفتارز EUR/USD یک معامله ۱ لات استاندارد باز میکنید:
- هر 1 پیپ تغییر قیمت معادل 10 دلار سود یا زیان؛
- حجم معامله 0.1 لات معادل پیپ ولیو 1 دلار؛
- حجم معامله 0.01 لات معادل پیپ ولیو 0.1 دلار.
این محاسبات امکان برآورد دقیق ریسک معامله را پیش از ورود فراهم میکند و کنترل سرمایه را در چارچوب مدیریت ریسک تقویت میسازد.
اندازه پوزیشن یا کانترکت سایز “Contract Size”
کانترکت سایز نشان میدهد که حجم یک لات برای دارایی مدنظر، شامل چند قرارداد است. کانترکت سایز تمام جفت ارزها در حجم 1 لات، 100 هزار است. اما کانترکت سایز در سایر داراییها مثل نفت، نقره، طلا و... در بروکرهای مختلف متفاوت است.
ساعت کاری بازار فارکس(سشنهای معاملاتی و چرخه زمانی بازار فارکس)
بازار فارکس در پنج روز هفته (به غیر از شنبه و یکشنبه)، به صورت 24 ساعته باز است. 24 ساعت یک روز به چهار سشن تقسیم میشود.
- سشن سیدنی: بازار در سشن استرالیا کم حجم است و بیشتر دلار استرالیا و نیوزلند معامله میشوند؛
- سشن توکیو: درسشن توکیو، فعالیت بازارهای آسیایی آغاز میشود؛ بازار همچنان کم نوسان است و ارزهایی همچون AUD و JPY مورد توجه هستند؛
- سشن لندن: با شروعسشن لندن، نقدینگی بالا میرود و تاثیر اخبار اروپا و جهان مشاهده میشود؛
- سشن نیویورک: با شروع سشن آمریکا، نقدینگی و نوسانات به اوج خود میرسد و اخبار آمریکا بر بازار تاثیر میگذارند.
مقاله آموزش ساعات بازار فارکس در سایت forex.com به توضیحات تکمیلی راجب ساعت کاری فارکس پرداخته که علاقمندان میتوانند از آن نیز استفاده کنند.
هنگام تلاقی سشن لندن با سشن نیویورک (بین 16:30 تا 19:30 به وقت تهران)، بازار با نقدینگی بالا و نوسانات شدید همراه است.
غیرمتمرکز و نقدینگی بالا
بازار فارکس با حجم معامله حدود 5 الی 7 تریلیون دلار در روز، پر حجمترین بازار مالی در جهان است؛ دلایل حجم معاملات بالا در فارکس:
- بازار 24 ساعته: این ویژگی درکنار ثبات و نوسانات منطقی بازار، تریدرهای سراسر جهان را به فارکس جذب میکند؛
- غیرمتمرکز: برخلاف بورسها که در سازمان خاصی فعالیت دارند، معاملات فارکس بصورتغیرمتمرکز OTC انجام میشود و از طریق پلتفرمهای آنلاین و در کلیه کشورها در دسترس است؛
- ارائه اهرم بالا: اهرمهای بالایی در فارکس ارائه میشود (حتی تا 1:2000)؛ این موضوع علاوه بر ایجاد جذابیت، حجم معالات را نیز افزایش میدهد؛
- مشارکت بانکها و موسسات مالی: بیشتر حجم بازار فارکس توسط بانکها، دولتها و مؤسسات مالی بینالمللی تأمین شده که برای مدیریت تبادلات ارزی، ذخایر ارز خارجی و تامین مالی پروژههای بینالمللی به انجام معاملات ارزی نیاز دارند.
بازار غیرمتمرکز
فعالیت بازار فارکس متکی به سازمان یا نهاد خاصی نیست و به صورت غیرمتمرکز (OTC) و در بستر پلتفرمهای آنلاین انجام میشود.
معاملات OTC یا Over The Center در یک سازمان متمرکز خاص انجام نمیشوند؛ بلکه مستقیما با توافق بین خریدار و فروشنده و در بستر پلتفرمهای آنلاین صورت میگیرند.
لوریج یا اهرم “Leverage”
اهرمهای بالا در فارکس یک مزیت نسبت به سایر بازارها هستند؛ البته این موضوع درکنار جذابیت، ریسک معاملات را نیز افزایش میدهد. مقایسه لوریج در انواع بازارهای مالی:
بازار | میزان لوریج (معمولا) |
سهام | 1:2 تا 1:10 |
فارکس | 1:50 تا 1:2000 |
کریپتو | 1:2 تا 1:1000+ |
فیوچرز | 1:10 تا 1:100 |
کامودیتیها | 1:10 تا 1:20 |
اوراق | 1:2 تا 1:5 |
بورس کالا | 1:2 تا 1:4 |
شروع آسان بدون نیاز به سرمایه اولیه
در فارکس امکان شروع معاملات با حساب دمو ومعامله بدون پول واقعی، برای تریدرهای تازهکار وجود دارد. حساب دمو این امکان را فراهم میکند که معاملهگران با محیط پلتفرم، نحوه ثبت سفارشها و نوسانات بازار آشنا شوند و استراتژیهای مختلف را بدون ریسک مالی آزمایش کنند.
این نوع حساب برای یادگیری عملی، افزایش اعتمادبهنفس و کاهش خطاهای رایج در ابتدای مسیر ترید بسیار کاربردی است.
مزایای حساب دمو فارکس:
- بدون ریسک مالی
- دادههای واقعی بازار
- امکان استفاده از اهرم
- تست استراتژیها
- آشنایی با محیط پلتفرم
امکان استفاده از حساب سِنتی
در حساب سِنتی موجودی با سنت نمایش داده میشود. مثلا اگر 10 دلار واریز کنید، موجودی شما 1000 سنت خواهد بود. این حساب گزینه مناسبی برای افرادی است که تجربه کمی در ترید دارند یا میخواهند با سرمایه کم معامله کنند.
علاوه بر این، حساب سِنتی شرایطی ایجاد میکند تا معاملهگر بدون فشار روانی ناشی از سرمایههای بزرگ، مدیریت ریسک، تعیین حد ضرر و اجرای استراتژیهای معاملاتی را در فضای واقعی بازار تمرین کند.
استفاده از حجمهای بسیار کوچک در این نوع حساب، امکان ازمون و خطا و توسعه مهارت معاملاتی را فراهم میسازد و در عین حال اثر زیانهای احتمالی را بر سرمایه اصلی محدود نگه میدارد.
مزایا و محدودیتهای بازار فارکس
درک مزایا و محدودیتهای بازار فارکس، تریدر را در انتخاب آگاهانهتر برای ورود و فعالیت در فارکس راهنمایی میکند. در جدول زیر به بررسی مزایا و محدودیتهای فارکس میپردازیم:
مزایا | معایب |
نقدینگی بسیار بالا؛ اجرای اردر با اسلیپیج کم | ریسک بالای لوریج؛ احتمال زیان سنگین |
معاملات 24 ساعته در 5 روز هفته؛ مناسب برای محدودیت زمانی | تاثیرپذیری شدید از اخبار؛ نوسانات سریع |
هزینه معاملاتی پایین؛ اسپرد رقابتی و نبود کارمزد ثابت | عدم وجود بازار متمرکز؛ وابستگی قیمتگذاری به بروکر |
تنوع ابزارها؛ امکان معامله ارز، کالا، شاخص و فلزات | — |
بازیگران اصلی بازار فارکس چه کسانی هستند؟
فارکس بازاری بینالمللی است که انواع فعالان اقتصادی در آن مشارکت دارند. شناخت ساختار این بازیگران میتواند به درک رفتار قیمتها کمک کند:
- بانکهای مرکزی: با سیاستهای پولی و نرخ بهره، بیشترین تاثیر را بر ارزش ارزها دارند؛
- بانکهای تجاری و سرمایهگذاری: بزرگترین حجم معاملات فارکس توسط بانکها انجام میشود؛
- م و سسات مالی و هجفاندها: برای مدیریت ریسک، آربیتراژ و سفتهبازی در بازار فعالاند؛
- شرکتهای چندملیتی: برای انجام تراکنشهای ارزی مربوط به واردات و صادرات معامله میکنند؛
- سرمایهگذاران و معاملهگران خرد: بخش رو به رشدی از بازار که از طریق بروکرها وارد معاملات CFD میشوند.
درک نقش این بازیگران باعث میشود معاملهگران رفتار قیمت را منطقیتر تحلیل کرده و تاثیر اخبار اقتصادی را بهتر متوجه شوند.
آیا فارکس برای همه مناسب است؟
ورود به بازار فارکس نیازمند ویژگیهای رفتاری و مهارتهای مشخصی است. این بازار برای افراد زیر مناسبتر است:
- کسانی که توانایی تحلیل دادههای اقتصادی و نمودارها را دارند؛
- افرادی که از تحمل ریسک بالایی برخوردارند؛
- معاملهگرانی که میتوانند تحت فشار تصمیم منطقی بگیرند؛
- کسانی که برای یادگیری زمان و انرژی کافی میگذارند.
اما فارکس شاید انتخاب مناسبی برای افراد عجول، احساساتی یا بدون مدیریت ریسک نباشد. شناخت این موضوع باعث میشود پیش از شروع، تصمیمگیری آگاهانهتری داشته باشید.
انواع سفارشات معاملاتی در فارکس
شناخت انواع سفارشات منجر به معاملات دقیقتر و کنترلشده تر میشود. برای ورود یا خروج از معامله در بازار فارکس، میتوانید از انواع اردرهای معاملاتی استفاده کنید:
- مارکت اوردر (Market Order): اجرای فوری معامله با قیمت لحظهای بازار؛
- لیمیت اوردر (Limit Order): ورود یا خروج با قیمتی بهتر از قیمت فعلی؛
- استاپ اوردر (Stop Order): فعالشدن معامله در نقطهای که بازار از آن عبور میکند؛ اغلب برای شکستها استفاده میشود؛
- تیکپرافیت و استاپلاس (Stop-Loss & Take-Profit): ابزارهای مدیریت ریسک جهت تعیین حد ضرر و حد سود.
مدیریت ریسک در فارکس (مهمترین ویژگی معاملهگران حرفهای در بازار)
بازار فارکس فرصتهای سود زیادی دارد، اما بدون مدیریت ریسک احتمال زیان بسیار بالا میرود. مهمترین ابزارهای مدیریت ریسک عبارتاند از:
- حد ضرر (Stop Loss): ضروریترین ابزار کنترل زیان؛
- حد سود (Take Profit): خروج از معامله در سطوح هدف؛
- محاسبه حجم معامله بر اساس سرمایه: تعیین حجم استاندارد با فرمول ریسک برای پوزیشن؛
- پرهیز از استفاده افراطی از لوریج: مناسببودن لوریج بالا برای تریدرهای حرفهای و نقش مدیریت ریسک در سودآوری حتی با سیستم معاملاتی متوسط.
اندیکاتور نسبت ریسک به ریوارد با خطوط (RRR with lines) متاتریدر برای مدیریت ریسک
اندیکاتور نسبت ریسک به ریوارد با خطوط (RRR with lines) یکی از ابزارهای کاربردی متاتریدر (MetaTrader) در حوزه مدیریت سرمایه و مدیریت ریسک است که به معاملهگران، پیش از ورود به معامله راهنمایی میکند تا نسبت سود بالقوه به زیان احتمالی را بهصورت دقیق ارزیابی کنند.
این ابزار بهویژه برای تریدرهایی که تصمیمگیری ساختارمند و منطقی دارند، ارزش بالایی دارد. عملکرد اندیکاتور بر پایه ترسیم سه خط افقی قابل تنظیم روی نمودار قیمت است. این خطوط نمایانگر نقطه ورود (Entry)، حد ضرر (Stop Loss) و حد سود (Take Profit) هستند.
- اندیکاتور نسبت ریسک به ریوارد با خطوط متاتریدر5 (RRR with lines)
- اندیکاتور نسبت ریسک به ریوارد با خطوط متاتریدر4 (RRR with lines)
پس از تعیین این سطوح، اندیکاتور بهطور خودکار نسبت Risk به Reward را محاسبه کرده و نتیجه را در قالب یک باکس اطلاعاتی در کنار نمودار نمایش میدهد. این ویژگی امکان تشخیص سریع میزان توجیهپذیری معامله از منظر مدیریت ریسک را فراهم میکند و تصمیمگیری پیش از ورود را ساختارمند میسازد.
در روند صعودی، حد سود بالاتر از نقطه ورود و حد ضرر پایینتر قرار میگیرد. برای مثال در نمودار جفت ارزی، اندیکاتور میتواند نسبت 1 به 2.71 را نمایش دهد که نشاندهنده برتری سود مورد انتظار نسبت به ریسک است.
در مقابل، در روند نزولی جفت ارزی دیگر، حد ضرر بالاتر از نقطه ورود قرار میگیرد و ممکن است نسبتهایی مانند 1 به 3.98 نمایش داده شود که همچنان معاملهای منطقی را نشان میدهد.
اندیکاتور RRR با تمام تایمفریمها سازگار است و در سبکهای مختلفی از جمله اسکالپینگ، ترید روزانه و سوئینگ تریدینگ کاربرد دارد. همچنین امکان استفاده از آن در بازارهای فارکس، کریپتوکارنسی، سهام، کالا و شاخصها فراهم است.
قابلیت شخصیسازی کامل باکس اطلاعاتی از نظر رنگ، فونت، اندازه و محل نمایش نیز باعث میشود این ابزار بهراحتی با محیط معاملاتی هر تریدر هماهنگ شود.
در مجموع، RRR with lines با ارائه تصویری شفاف از نسبت سود به ضرر، به معاملهگران راهنمایی میکند تا تنها موقعیتهایی را انتخاب کنند که نسبت ریسک به ریوارد منطقی داشته و از ورود به معاملات پرریسک و غیرحرفهای اجتناب کنند.
داراییهای قابل معامله در بازار فارکس
اگرچه هسته اصلی فارکس شامل معاملات جفتارزها است، اما بروکرها مجموعهای گسترده از ابزارهای CFD را ارائه میدهند:
- جفتارزهای اصلی، کراس و اگزاتیک؛
- فلزات گرانبها مانند طلا و نقره؛
- انرژیها از جمله نفت برنت و WTI؛
- شاخصهای سهام جهانی مانند Nasdaq، S&P500 و DAX؛
- سهام شرکتهای بینالمللی در قالب CFD.
این تنوع به تریدر اجازه میدهد تا استراتژی معاملاتی خود را بین داراییهای مختلف بهینه کند و از فرصتهای موجود در بازار جهانی بهره ببرد.
عوامل موثر بر نوسانات قیمت
نوسان (Volatility) یکی از ویژگیهای بازار فارکس (Forex) است و بخش قابل توجهی از فرصتها و ریسکهای معاملاتی از همین خصوصیت سرچشمه میگیرد.
تغییرات قیمت تحت تاثیر مجموعهای از عوامل فاندامنتال (Fundamental) و تکنیکال (Technical) شکل میگیرد و جهتگیری بازار را تعیین میکند. در ادامه به عوامل تاثیرگذار بر نوسانات قیمت در فارکس اشاره شده است:
- انتشار اخبار اقتصادی: مانند نرخ بهره، NFP، تورم و GDP؛
- سیاستهای بانکهای مرکزی: تغییر نرخ بهره میتواند ارزش ارزها را دگرگون کند؛
- رویدادهای ژئوپلیتیک: جنگ، تحریم یا بحرانهای سیاسی؛
- جریان نقدینگی بین سشنها: حجم معاملات در سشن لندن و نیویورک بیشترین تأثیر را دارد؛
- رفتارهای تکنیکالی: شکستها، حمایت/مقاومت و الگوهای قیمتی منجر به حرکتهای سریع میشوند.
نهادهای نظارتی فارکس (نقش رگولیشن در امنیت معاملهگران)
بازار فارکس بهدلیل ساختار غیرمتمرکز خود تحت مدیریت یک نهاد واحد قرار ندارد؛ اما در کشورهای مختلف، سازمانهای نظارتی وظیفه کنترل عملکرد بروکرها را بر عهده دارند. این نهادها با وضع قوانین شفاف درباره حفاظت از سرمایه مشتریان، تفکیک حسابها و استانداردهای گزارشدهی، ریسک سوءاستفاده یا ورشکستگی بروکرها را کاهش میدهند.
مهمترین رگولاتوریهای معتبر فارکس عبارتاند از:
- FCA بریتانیا
- ASIC استرالیا
- CySEC قبرس
- NFA/CFTC آمریکا
بروکرهایی که تحت این سازمانها فعالیت میکنند، شفافیت مالی بالاتری داشته و ملزم به ارائه گزارشهای دورهای هستند. بنابراین، بررسی رگولیشن بروکر یکی از مهمترین معیارهای انتخاب برای معاملهگران است.
جمعبندی
عمق بالای مارکت و حجم نقدینگی در گردش، فارکس را به بازاری غیرقابل دستکاری با نوسانات نسبتا منطقی تبدیل میکند. همچنین لوریج بالا، معاملات 24 ساعته و غیر متمرکز بودن (معاملات OTC)، ازجمله دیگر ویژگیهای بزرگترین بازار معاملاتی جهان با روزانه 7 تریلیارد دلار حجم معاملات هستند.
