الگوی کلاسیک مستطیل، نشانه بی تصمیمی بازار و برابر بودن قدرت خریداران و فروشندگان است؛ از این رو، این الگو با تشکیل دو خط موازی حمایت و مقاومت، یک مستطیل را در نمودار تشکیل می دهد تا قیمت در این محدوده نوسان کند.
امکان معامله هنگام تشکیل و شکست الگو وجود دارد و با استفاده از سفارش های حدی (Limit Orders) و بازار (Market Orders)، می توان نسبت به معامله با الگوی ادامه دهنده کلاسیک اقدام کرد.
استفاده از سایر مفاهیم تحلیل تکنیکال مانند الگوهای کندل استیک، مومنتوم و …، وین ریت معاملات با الگوی کلاسیک مستطیل را افزایش می دهد.
الگوی مستطیل چیست؟
الگوی مستطیل یکی از الگوهای کلاسیک است که در مواقع تعادل عرضه و تقاضا تشکیل می شود؛ از این رو، در صورت حرکت قیمت بین دو خط موازی حمایت و مقاومت و ورود بازار به فاز رنج، الگوی مستطیل تشکیل شده است.
این الگو جزو الگوهای ادامه دهنده کلاسیک است؛ بدین معنی، در صورت تشکیل الگوی مستطیل در فاز روند دار بازار، احتمال شکست این الگو به سمت جهت روند قبلی نسبت به شکست آن در خلاف جهت روند قبلی بیشتر خواهد بود.
در کانال یوتیوب Trade Legend، الگوی کلاسیک مستطیل به صورت ویدیویی آموزش داده شده است:
مزایا و معایب الگوی مستطیل چیست؟
الگوی کلاسیک مستطیل، در شناسایی ادامه روند بدون استفاده از ابزارها و روش های تحلیلی پیچیده کاربرد دارد؛ اما، در برخی مواقع با شکست های جعلی، منجر به معاملات ضرردِه می شود.
مزایا | معایب |
امکان استفاده در تمام تایم فریم ها | امکان شکست های جعلی |
کاربردی در تمام بازارها | نیازمند ترکیب با سایر مفاهیم تحلیل تکنیکال |
عدم نیاز به ابزارها و تحلیل های پیچیده | نیازمند تجربه و مهارت بالا در استفاده از الگوهای کلاسیک |
الگوی مستطیل نزولی
در صورت نزولی بودن روند قبل از تشکیل الگوی مستطیل، احتمال شکست خط حمایت بالاتر است؛ از این رو، به الگوی تشکیل شده در پایان روند نزولی، الگوی مستطیل نزولی گفته می شود.
الگوی مستطیل صعودی
در صورت صعودی بودن روند حرکتی قیمت قبل از تشکیل الگو، احتمال شکست مقاومت الگوی مستطیل در انتهای روند بسیار زیاد است؛ از این رو، به الگوی تشکیل شده در انتهای روند صعودی، الگوی مستطیل صعودی گفته می شود.
منطق شکل گیری الگوی مستطیل در بازار
الگوی مستطیل زمانی شکل می گیرد که بازار وارد فاز تعادل موقت میان عرضه و تقاضا می شود. در این وضعیت، خریداران و فروشندگان به توافق نسبی می رسند و قیمت در یک محدوده افقی نوسان می کند. این رفتار معمولاً پس از یک حرکت شارپ یا پیش از تصمیم گیری بزرگ بازار دیده می شود.
از منظر رفتار قیمت، مستطیل می تواند نشان دهنده تجمیع سفارشات (Accumulation) در میانه روند یا توزیع سفارشات (Distribution) در نزدیکی سقف های قیمتی باشد. به همین دلیل، این الگو نه تنها یک ساختار هندسی، بلکه بازتابی از توقف موقت جریان نقدینگی در بازار است.
چه زمانی نباید با الگوی مستطیل معامله کرد؟
الگوی مستطیل همیشه فرصت معاملاتی مناسب ایجاد نمی کند. زمانی که محدوده الگو بیش از حد باریک باشد، نسبت ریسک به ریوارد معامله کاهش پیدا می کند. همچنین در بازارهای کم نوسان یا در ساعات کم حجم، شکست ها اغلب غیرقابل اعتماد هستند.
انتشار اخبار مهم اقتصادی، تایم فریم های بسیار پایین و مستطیل هایی که در خلاف جهت روند تایم فریم بالاتر شکل گرفته اند، از دیگر شرایطی هستند که احتمال خطای معامله را افزایش می دهند.
در مقالهآموزش الگوی مستطیل نحوه شکل گیری و معامله با این الگو سایت Investopedia آموزش داده شده است.
نحوه ورود به معامله با استفاده از الگوی مستطیل
ورود به معامله با استفاده از الگوی کلاسیک، به دو روش انجام می شود:
- معامله داخل الگو
- معامله بعد از شکست الگو
معامله داخل الگو
در این روش، بسته به استراتژی معاملاتی، از سفارش لیمیت و بازار استفاده می شود؛ از این رو، با رسیدن قیمت به خط حمایت الگو، معامله خرید، و با رسیدن قیمت به محدوده مقاومت، معامله فروش انجام می شود.
سفارشات حد سود و حد ضرر معامله داخل الگوی مستطیل:
- سفارش حد سود: این سفارش بسته به معامله در محدوده حمایت یا مقاومت الگو قرار می گیرد؛
- سفارش حد ضرر: این سفارش به اندازه نصف محدوده الگو، بالاتر یا پایین تر از محدوده مقاومت و حمایت قرار می گیرد.
مثال معامله داخل الگوی مستطیل
در این مثال، قیمت پس از یک حرکت صعودی وارد محدوده ای افقی شده و الگوی مستطیل را تشکیل داده است. رفتار قیمت درون این محدوده نشان می دهد که بازار هنوز تصمیم نهایی برای ادامه یا توقف روند نگرفته و نوسانات میان سقف و کف الگو ادامه دارد.
در استراتژی معامله داخل مستطیل، ورودها در نزدیکی کف محدوده حمایتی انجام می شود و حد ضرر کمی پایین تر از کف الگو قرار می گیرد تا در صورت شکست ناموفق، ریسک کنترل شود. هم زمان، ناحیه سقف مستطیل به عنوان محدوده هدف یا خروج موقت در نظر گرفته می شود.
این نوع معامله بیشتر مناسب بازارهای کم نوسان یا معامله گرانی است که به دنبال نوسان گیری کوتاه مدت هستند، زیرا تا زمانی که شکست معتبر رخ ندهد، ساختار بازار همچنان در حالت رنج باقی می ماند.
نکته: درصورتی که معامله در جهت روند و قبل از تشکیل الگو انجام شود، امکان باز نگه داشتن معامله تا شکست الگو وجود دارد؛ البته، باز نگه داشتن معامله در این شرایط با ریسک هایی همچون عدم شکست محدوده و بازگشت قیمت همراه است.
معامله بعد از شکست الگو
در این روش معامله با الگوی کلاسیک، معامله گر منتظر می ماند تا الگو شکسته شود؛ سپس به دو روش امکان ورود به معامله وجود خواهد داشت:
- ورود بعد از پولبک قیمت: معمولا بعد از شکست الگو، قیمت ناحیه شکسته شده را مجددا لمس کرده و بعد از دریافت نقدینگی لازم، حرکت خود را ادامه می دهد؛
- ورود همزمان با شکست: در این روش، یک سفارش لیمیت، بالا یا پایین محدوده مقاومتی یا حمایتی قرار می گیرد؛ بدین ترتیب، درصورت شکست الگو، معامله فعال خواهد شد.
معمولا قیمت بعد از شکست الگوی مستطیل، به اندازه طول الگو، به حرکت خود ادامه می دهد؛ بدین ترتیب با اندازه گیری طول الگو، محدوده سفارش حد سود بدست می آید؛ همچنین، برای قرار دادن سفارش حد ضرر، محدوده پایین کندل شکست، مناسب است.
مثال معامله بعد از شکست الگوی مستطیل
در این مثال، قیمت پس از یک حرکت صعودی وارد فاز رنج شده و یک الگوی مستطیل صعودی تشکیل داده است. نوسان قیمت میان سقف و کف افقی نشان دهنده توقف موقت بازار و تجمیع سفارشات پیش از تصمیم گیری نهایی است.
با شکست سقف مستطیل و خروج قیمت از محدوده، ورود معامله پس از تایید شکست انجام می شود. در این سناریو، حد ضرر پایین تر از محدوده کندل شکست قرار گرفته تا در صورت بازگشت قیمت به داخل رنج، ریسک معامله کنترل شود.
حرکت شارپ قیمت پس از خروج از مستطیل نشان می دهد که شکست معتبر بوده و بازار پس از جذب نقدینگی داخل محدوده، وارد فاز ادامه روند شده است. این نوع ورود، ریسک کمتری نسبت به معامله داخل الگو دارد و هم راستا با ساختار کلی بازار انجام می شود.
تفاوت Breakout واقعی و False Breakout در الگوی مستطیل
همه شکست های الگوی مستطیل به معنای شروع یک حرکت جدید نیستند. در بسیاری از موارد، قیمت با هدف جمع آوری نقدینگی از سقف یا کف مستطیل عبور می کند و بلافاصله به داخل محدوده بازمی گردد.
جدول مقایسه شکست واقعی و شکست جعلی الگوی مستطیل
معیار مقایسه | شکست واقعی | شکست ناموفق |
رفتار قیمت | خروج واضح از محدوده و حرکت جهت دار | عبور موقت از سقف یا کف و بازگشت سریع |
بسته شدن کندل | کلوز معتبر بیرون از محدوده مستطیل | کلوز داخل یا نزدیک محدوده |
حجم معاملات | افزایش محسوس حجم همزمان با شکست | حجم ضعیف یا نامنظم |
واکنش به سطح شکسته شده | پولبک و حفظ سطح به عنوان حمایت یا مقاومت جدید | عدم تثبیت و نفوذ مجدد به داخل رنج |
ساختار بازار | تغییر ساختار یا ادامه روند قبلی | عدم تغییر ساختار و ادامه حالت رنج |
هدف حرکت قیمت | توسعه حرکت و شکل گیری موج جدید | شکار حد ضرر و جمع آوری نقدینگی |
اعتبار برای ورود | مناسب برای ورود پس از تایید | پرریسک و مستعد فریب معامله گران |
رفتار معامله گران بزرگ | ورود تدریجی و کنترل شده | ایجاد تله برای معامله گران خرد |
تحلیل چند تایم فریمی الگوی مستطیل
بررسی الگوی مستطیل در یک تایم فریم به تنهایی می تواند گمراه کننده باشد. مستطیلی که در تایم فریم پایین دیده می شود، ممکن است بخشی از یک ساختار بزرگ تر در تایم فریم بالاتر باشد.
ترکیب تایم فریم بالاتر برای تشخیص جهت کلی بازار و تایم فریم پایین تر برای ورود دقیق، دقت معاملات مبتنی بر الگوی مستطیل را افزایش می دهد.
نقش حجم معاملات در اعتبار الگوی مستطیل
در الگوی مستطیل، حجم معاملات نقش کلیدی در تشخیص کیفیت الگو دارد. معمولاً در میانه محدوده مستطیل، حجم کاهش پیدا می کند که نشان دهنده عدم تمایل بازار به شکست زودهنگام است.
در مقابل، هنگام نزدیک شدن قیمت به سقف یا کف الگو، افزایش نسبی حجم می تواند نشانه فعال شدن بازیگران بزرگ باشد.
شکست معتبر مستطیل اغلب با افزایش ناگهانی Volume همراه است، در حالی که شکست های کم حجم معمولاً به بازگشت قیمت و تشکیل Fake Breakout منجر می شوند. بررسی هم زمان ساختار قیمت و حجم، احتمال ورودهای اشتباه را به شکل قابل توجهی کاهش می دهد.
اشتباهات رایج معامله گران در استفاده از الگوی مستطیل
یکی از رایج ترین اشتباهات، ورود زودهنگام داخل محدوده مستطیل بدون تایید شکست است. اعتماد به اولین کندل خروجی، نادیده گرفتن تایم فریم بالاتر و انتخاب حد ضرر نامناسب از دیگر خطاهای متداول هستند.
اشتباهات رایج در ترید با الگوی مستطیل:
- ورود زودهنگام: ورود به معامله قبل از خروج قیمت از محدوده مستطیل، باعث درگیر شدن در نوسانات خنثی و افزایش احتمال فعال شدن حد ضرر می شود؛
- اعتماد به اولین کندل شکست: اولین کندل خروجی اغلب برای فریب بازار شکل می گیرد و بدون تثبیت قیمت، اعتبار معاملاتی ندارد؛
- نادیده گرفتن تایم فریم بالاتر: مستطیلی که خلاف جهت روند تایم فریم بالاتر قرار دارد، ریسک شکست ناموفق را افزایش می دهد؛
- محدوده بیش از حد باریک: مستطیل های بسیار فشرده معمولاً فضای کافی برای توسعه حرکت و رسیدن به تارگت منطقی ندارند؛
- حد ضرر نامناسب: قرار دادن حد ضرر داخل محدوده رنج باعث می شود معامله گر قربانی نوسانات طبیعی بازار شود؛
- بی توجهی به حجم معاملات: شکست هایی که بدون افزایش Volume رخ می دهند، اغلب فاقد پشتوانه سفارشات واقعی هستند.
راه های بهبود عملکرد الگوی مستطیل چیست؟
رعایت نکاتی مانند مدیریت سرمایه و ریسک، استفاده از الگوهای کندل استیک (Candlestick) برای تایید ورود به معامله، بررسی مومنتوم بازار و …، به بهبود نرخ موفقیت و عملکرد استراتژی معاملاتی کمک می کند.
نکات لازم برای بهبود عملکرد الگوی مستطیل در معاملات:
- ترکیب با الگوهای کندل استیک: استفاده از الگوهای کندل استیک، به عنوان تایید تکمیلی برای ورود به معامله، باعث فیلتر شکست های جعلی می شود؛
- بررسی مومنتوم بازار: افزایش مومنتوم بازار هنگام شکست الگو، از نشانه های اعتبار تحلیل است؛
- مدیریت سرمایه و ریسک: رعایت مدیریت ریسک و سرمایه، شرایط جبران ضررهای معاملات قبلی در معاملات بعدی را فراهم می کند؛
- معامله همجهت با روند قبلی: شکست این الگو در بیشتر مواقع، هم جهت با روند قبلی است؛ از این رو، معامله در جهت روند قبلی از ریسک کمتری برخوردار خواهد بود.
ارتباط الگوی مستطیل با ساختار بازار
الگوی مستطیل زمانی بیشترین اعتبار را دارد که در راستای ساختار کلی بازار شکل بگیرد. در یک روند صعودی، مستطیل می تواند نقش توقف موقت پیش از ادامه حرکت را ایفا کند، در حالی که در نزدیکی سقف های مهم، احتمال تغییر روند افزایش می یابد.
تحلیل هم زمان Higher High،Higher Low یا Lower Low به معامله گر کمک می کند تشخیص دهد آیا مستطیل نقش ادامه دهنده دارد یا هشداری برای تغییر فاز بازار است.
کاربرد الگوی مستطیل در سبک های مبتنی بر اسمارت مانی
در سبک های مبتنی بر Smart Money، الگوی مستطیل اغلب به عنوان ناحیه تجمیع نقدینگی دیده می شود. سقف و کف مستطیل می توانند محل قرارگیری سفارشات معلق و حد ضرر معامله گران خرد باشند.
در این رویکرد، شکست های اولیه لزوماً سیگنال ورود نیستند، بلکه ابزاری برای جذب نقدینگی قبل از حرکت اصلی بازار محسوب می شوند.
اندیکاتور شناسایی بازار رنج
اندیکاتورSideways Detector ابزاری تخصصی در تحلیل تکنیکال است که با هدف شناسایی بازارهای خنثی و بدون روند طراحی شده است.
این اندیکاتور با تحلیل رفتار قیمت و پردازش داده های گذشته، محدوده هایی را مشخص می کند که در آن ها تعادل نسبی میان فشار خرید و فروش برقرار شده و بازار وارد فاز بلاتکلیفی شده است. این نواحی معمولاً به شکل باکس های قیمتی مشخص می شوند و دید دقیقی از شرایط واقعی بازار ارائه می دهند.
کاربرد اصلی Sideways Detector تفکیک فاز رنج از فاز رونددار است. بسیاری از خطاهای معاملاتی زمانی رخ می دهند که معامله گر بدون تشخیص این تفاوت، از استراتژی های روندی در بازار خنثی استفاده می کند.
این اندیکاتور با مشخص کردن محدوده های نوسان محدود، به معامله گر کمک می کند از ورودهای کم احتمال اجتناب کند و تمرکز خود را بر سناریوهای منطقی تر بگذارد. در این شرایط، ناحیه رنج می تواند به عنوان محدوده خروج از معاملات فعال یا فضای مناسب برای نوسان گیری کوتاه مدت در نظر گرفته شود.
باکس های قیمتی ترسیم شده توسط Sideways Detector اغلب نقش سطوح حمایت و مقاومت پویا را ایفا می کنند. واکنش قیمت به سقف و کف این نواحی، اطلاعات مهمی درباره قدرت خریداران و فروشندگان ارائه می دهد.
زمانی که قیمت موفق می شود با یک کندل تثبیت شده از این محدوده خارج شود، احتمال پایان فاز خنثی و آغاز یک حرکت جهت دار جدید افزایش می یابد. این ویژگی باعث می شود اندیکاتور علاوه بر شناسایی بازار رنج، در تشخیص نقاط بالقوه شکست نیز کاربرد داشته باشد.
اندیکاتور شناسایی بازار رنج در بازارهای مختلف مانند فارکس، ارزهای دیجیتال و سهام قابل استفاده است و با سبک های معاملاتی درون روزی و تحلیل چندزمانه سازگاری دارد. تنظیمات قابل شخصی سازی اندیکاتور این امکان را فراهم می کند که حساسیت شناسایی محدوده ها با شرایط نوسان بازار هماهنگ شود.
پارامترهایی مانند حداقل عرض محدوده، میزان تحمل نوسان و تعداد کندل های بررسی شده، کنترل دقیقی بر نحوه عملکرد ابزار در اختیار معامله گر قرار می دهند.
در مجموع، Sideways Detector برای معامله گرانی مناسب است که به دنبال درک عمیق تری از ساختار بازار هستند و می خواهند پیش از ورود به معامله، از وضعیت واقعی حرکت قیمت اطمینان حاصل کنند. این اندیکاتور با برجسته سازی فازهای خنثی، نقش موثری در مدیریت ریسک و بهینه سازی تصمیمات معاملاتی ایفا می کند.
جمع بندی
الگوی کلاسیک مستطیل، یک الگوی ادامه دهنده است که در انتهای روند ها تشکیل شده و احتمال ادامه روند را بالا می برد؛ اما، این الگو همیشه نشانه روند نیست و در برخی مواقع ممکن است خلاف جهت روند قبلی شکسته شده و جهت حرکت قیمت را تغییر دهد.
این الگو به دو صورت نزولی و صعودی در نمودار تشکیل می شود؛ هرکدام از آنها نشان دهنده ادامه روند صعودی یا نزولی هستند.
معامله با این الگو به دو روش [معامله هنگام تشکیل الگو و معامله هنگام شکست الگو] انجام می شود؛ از این رو، استفاده از دیگر مفاهیم و ابزارهای تحلیل تکنیکال مانند الگوهای کندل استیک، مومنتوم و … باعث افزایش وین ریت معاملات می شود.
